|
|
Historia
Obecne granice Dolnego Śląska odpowiadają granicom historycznym, które wykształciły się we wczesnym średniowieczu. Pierwsze ślady osadnictwa na tych ziemiach pochodzą sprzed 10 000 lat p.n.e. W X w. naszej ery tereny Dolnego Śląska zajmują plemiona słowiańskie: Ślężan, Trzebowian, Dziadoszan, Opolan i Bobrzan. W r. 990 ziemie te wciela do państwa polskiego Mieszko I. Rządy Piastów trwały tu do r. 1335. następnie przeszedł Śląsk w ręce czeskie do r. 1526, w którym to rozpoczęły się trwające do r. 1741 rządy austriackich Habsburgów. Od r. 1741 Dolny Śląsk należy do Prus. W wyniku drugiej wojny światowej i zmian granicznych niemiecka ludność musiała opuścić Dolny Śląsk a na jej miejsce przybyli Polacy z różnych części Polski a przede wszystkim z utraconych wschodnich dzielnic.
Historia Dolnego Śląska przypomina barwną mozaikę, na którą składają się dzieje kilku narodów, głównie polskiego, czeskiego i niemieckiego. Śmiało można mówić o swoistym tyglu narodowościowym, a doskonałą tego ilustracją może być Księga Henrykowska, w której po raz pierwszy zapisane zostały słowa wypowiedziane w języku polskim. Znamienne jest, że wypowiedział je Czech, do swej żony Polki, a zapisane one zostały przez niemieckiego mnicha. Podczas zwiedzania regionu, warto pamiętać, że jest on przesiąknięty historią, kulturą i sztuką kilku narodów.
Bogata i burzliwa historia regionu pozostawiła trwałe ślady w zróżnicowanej architekturze, licznych zabytkach, zarówno świeckich, jak i sakralnych, a wszystko uzupełniają bezcenne z przyrodniczego punktu widzenia tereny, chronione w ramach licznych parków krajobrazowych, rezerwatów przyrody i dwóch parków narodowych.
Najstarsze ślady osadnictwa (sprzed 500 000 lat) znalezione zostały w regionie Trzebnicy i miejscowości Rusko koło Strzegomia. Znacznie młodsze są grodziska znalezione m.in. w Będkowicach w Masywie Ślęży, czy też Gilowie koło Niemczy. Z okresu romanizmu mamy na Dolnym Śląsku niewiele zabytków, ale trzeba pamiętać, że w tym okresie większość budowli budowana była z nietrwałego drewna. Niemniej jednak warto zobaczyć tzw. portal ołbiński w kościele św. Marii Magdaleny we Wrocławiu, a z większych zabytków rotundę św. Gotarda w Strzelinie, pozostałości kaplicy zamkowej w Legnicy oraz kościoły w Świerzawie i św. Idziego we Wrocławiu.
Znacznie lepiej przedstawia się sytuacja z zabytkami okresu gotyku. Tych jest na Dolnym Śląsku wyjątkowo dużo, a z najważniejszych trzeba wymienić liczne kościoły we Wrocławiu, bazylikę św. Jadwigi w Trzebnicy, katedrę świdnicką, kościoły w Kłodzku, Strzegomiu, Nysie i Jaworze. Ciekawymi zabytkami są także gotyckie ratusze, m.in. we Wrocławiu i Lwówku Śląskim, pozostałości murów miejskich (Paczków, Dzierżoniów) i oczywiście liczne zamki (Chojnik, Grodno, Książ, Gryf, Bolków, Wleń i wiele innych).
Również okres renesansu reprezentowany jest przez wiele cennych obiektów, z których trzeba wspomnieć o zamku brzeskim, zwanym Śląskim Wawelem, zamkach w Oleśnicy i Ząbkowicach Śląskich, czy wreszcie kamienicach mieszczańskich w większych miastach. Kolejny okres, czyli barok najpełniej uwidacznia się w licznych zabytkach sakralnych, m.in. kościołach i klasztorach w Trzebnicy, Henrykowie, Krzeszowie, Lubiążu, Legnickim Polu, ale także i świeckich, jak Aula Leopoldina we Wrocławiu, czy bogate rezydencje szlacheckie i magnackie w Żaganiu, Strzelinie, Książu. Z tego okresu pochodzą również Kościoły Pokoju w Świdnicy i Jaworze. Kolejne style architektoniczne (klasycyzm, style historyczne) również reprezentowane są przez bardzo liczne zabytki.
Źródło: Dolnośląska Organizacja Turystyczna (DOT)
Historia Dolnego Śląska przypomina barwną mozaikę, na którą składają się dzieje kilku narodów, głównie polskiego, czeskiego i niemieckiego. Śmiało można mówić o swoistym tyglu narodowościowym, a doskonałą tego ilustracją może być Księga Henrykowska, w której po raz pierwszy zapisane zostały słowa wypowiedziane w języku polskim. Znamienne jest, że wypowiedział je Czech, do swej żony Polki, a zapisane one zostały przez niemieckiego mnicha. Podczas zwiedzania regionu, warto pamiętać, że jest on przesiąknięty historią, kulturą i sztuką kilku narodów.
Bogata i burzliwa historia regionu pozostawiła trwałe ślady w zróżnicowanej architekturze, licznych zabytkach, zarówno świeckich, jak i sakralnych, a wszystko uzupełniają bezcenne z przyrodniczego punktu widzenia tereny, chronione w ramach licznych parków krajobrazowych, rezerwatów przyrody i dwóch parków narodowych.
Najstarsze ślady osadnictwa (sprzed 500 000 lat) znalezione zostały w regionie Trzebnicy i miejscowości Rusko koło Strzegomia. Znacznie młodsze są grodziska znalezione m.in. w Będkowicach w Masywie Ślęży, czy też Gilowie koło Niemczy. Z okresu romanizmu mamy na Dolnym Śląsku niewiele zabytków, ale trzeba pamiętać, że w tym okresie większość budowli budowana była z nietrwałego drewna. Niemniej jednak warto zobaczyć tzw. portal ołbiński w kościele św. Marii Magdaleny we Wrocławiu, a z większych zabytków rotundę św. Gotarda w Strzelinie, pozostałości kaplicy zamkowej w Legnicy oraz kościoły w Świerzawie i św. Idziego we Wrocławiu.
Znacznie lepiej przedstawia się sytuacja z zabytkami okresu gotyku. Tych jest na Dolnym Śląsku wyjątkowo dużo, a z najważniejszych trzeba wymienić liczne kościoły we Wrocławiu, bazylikę św. Jadwigi w Trzebnicy, katedrę świdnicką, kościoły w Kłodzku, Strzegomiu, Nysie i Jaworze. Ciekawymi zabytkami są także gotyckie ratusze, m.in. we Wrocławiu i Lwówku Śląskim, pozostałości murów miejskich (Paczków, Dzierżoniów) i oczywiście liczne zamki (Chojnik, Grodno, Książ, Gryf, Bolków, Wleń i wiele innych).
Również okres renesansu reprezentowany jest przez wiele cennych obiektów, z których trzeba wspomnieć o zamku brzeskim, zwanym Śląskim Wawelem, zamkach w Oleśnicy i Ząbkowicach Śląskich, czy wreszcie kamienicach mieszczańskich w większych miastach. Kolejny okres, czyli barok najpełniej uwidacznia się w licznych zabytkach sakralnych, m.in. kościołach i klasztorach w Trzebnicy, Henrykowie, Krzeszowie, Lubiążu, Legnickim Polu, ale także i świeckich, jak Aula Leopoldina we Wrocławiu, czy bogate rezydencje szlacheckie i magnackie w Żaganiu, Strzelinie, Książu. Z tego okresu pochodzą również Kościoły Pokoju w Świdnicy i Jaworze. Kolejne style architektoniczne (klasycyzm, style historyczne) również reprezentowane są przez bardzo liczne zabytki.
Źródło: Dolnośląska Organizacja Turystyczna (DOT)