Wędrując szlakami Dolnego Śląska trudno oprzeć się wrażeniu, że jest to jeden z najatrakcyjniejszych w zabytki architektoniczne regionów w Polsce - ciekawe i stare budowle spotyka się niemal na każdym kroku. Jednocześnie zaskakuje to, jak bardzo burzliwa historia Śląska wycisnęła na nich swoje piętno, przez co ogromna ich ilość nie dotrwała do naszych czasów w swej pierwotnej formie, będąc albo przebudowaną po którejś z licznych wojen, albo pozostającą dziś w stanie ruiny. Niemniej jednak każdy znajdzie tutaj coś dla siebie, począwszy od miłośników najdawniejszych dziejów po osoby zafascynowane bogatą architekturą barokową.

Najmniej zachowało się zabytków romańskich, ale i ich fragmenty są do odnalezienia często w murach nieco młodszych świątyń czy zamków. Obiektami romańskimi "z prawdziwego zdarzenia" są za to rotunda św. Gotarda w Strzelinie, kościoły w Świerzawie i św. Idziego we Wrocławiu oraz piękny portal ołbiński wmurowany wtórnie w ściany kościoła św. Marii Magdaleny we Wrocławiu.

Zabytków gotyckich, dzięki gęstemu zaludnieniu w okresie średniowiecza, jest na Dolnym Śląsku wyjątkowo dużo. Są one rozsiane w terenie i zdarza się, że w niewielkiej wiosce znajdujemy przykład pięknego, gotyckiego kościoła, czy rycerską wieżę mieszkalną. Do najważniejszych zabytków z tego okresu zaliczyć można liczne kościoły we Wrocławiu, bazylikę św. Jadwigi w Trzebnicy, katedrę świdnicką, kościoły w Kłodzku, Strzegomiu, Nysie i Jaworze. Ciekawymi zabytkami są także gotyckie ratusze, m.in. we Wrocławiu i Lwówku Śląskim, pozostałości murów miejskich (Paczków, Dzierżoniów) i oczywiście liczne zamki (Chojnik, Grodno, Książ, Gryf, Bolków, Wleń i wiele innych).

Również okres renesansu reprezentowany jest przez wiele cennych obiektów, z których trzeba wspomnieć o zamku brzeskim, zwanym Śląskim Wawelem, zamkach w Oleśnicy i Ząbkowicach Śląskich, czy wreszcie kamienicach mieszczańskich w większych miastach. Równie ciekawy jest pałac w Nawojowie Łużyckim, reprezentujący swoją formą typowy renesans włoski. Kolejny okres, czyli barok najpełniej uwidacznia się w licznych zabytkach sakralnych, m.in. kościołach i klasztorach w Trzebnicy, Henrykowie, Krzeszowie, Lubiążu, Legnickim Polu, ale także i świeckich, jak Aula Leopoldina we Wrocławiu, czy bogate rezydencje szlacheckie i magnackie w Żaganiu, Strzelinie i Książu. Z tego okresu pochodzą również Kościoły Pokoju w Świdnicy i Jaworze. Także zabytki młodsze można łatwo spotkać na turystycznych szlakach, zwłaszcza w większych miastach, czy w ich najbliższej okolicy.

Trzeba też wspomnieć o zabytkach kultury materialnej, które rozsiane po małych miejscowościach są często dzisiaj pieczołowicie odnawiane przez ich właścicieli i udostępniane turystom, np. skanseny w Pstrążnej i Wambierzycach, Szlak Ginących Zawodów w Kudowie Zdroju, stare młyny w Czerniawie Zdroju i Radkowie, czy kolekcja sprzętów używanych w dawnych gospodarstwach zgromadzona w Bystrzycy Kłodzkiej. Te miejsca warto odwiedzać, bowiem opiekujący się nimi ludzie są prawdziwą skarbnicą wiedzy na temat dawnego stylu życia i zwyczajów miejscowej ludności.


Źródło: Dolnośląska Organizacja Turystyczna (DOT)