Położenie:
Krzeszów to mała wieś w Kotlinie Kamiennogórskiej, w powiecie kamiennogórskim (woj.dolnośląskie). Odległość z Wrocławia ok. 110 km.

Dojazd:
dojazd z Wrocławia: autostrada A4 i droga nr 5 do Kamiennej Góry, a następnie 7 km do Krzeszowa.
Połączenie autobusowe PKS

Zwiedzanie:

• Sanktuarium w Krzeszowie - zwiedzanie z przewodnikiem
  Punkt Obsługi Pielgrzyma: tel. 0608 452 070
• Kościół Wniebowzięcia NMP - zwiedzanie poza porami nabożeństw
  

Według dokumentu z 1243 r. księżna Anna, wdowa po Henryku Pobożnym – bohaterze poległym w bitwie z Mongołami na Legnickim Polu – darowała posiadłość leśną Cressebor czeskim benedyktynom z Opatowic. Lokalizacja tej fundacji wiązała się zapewne z pobliskim Krzeszówkiem. Jednak w 1289 r. benedyktyni zrezygnowali z darowizny na rzecz księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I, który w 1292 r. sprowadził tutaj cystersów z macierzystego Henrykowa. Niezwłoczne spisanie listu fundacyjnego opactwa, które otrzymało wezwanie Łaski NP. Marii (Gratiae Sancte Mariea), wiązało się już z konsekracją pierwszego kościoła wraz z ołtarzem głównym.Opactwo krzeszowskie stało się miejscem pochówku fundatora i kolejnych władców księstwa Świdnicko-jaworskiego.

Bolkowa fundacja utworzyła zrąb dóbr opactwa. Dalsze nabytki to: Chełmsko wraz z sześcioma wsiami (1340 r.); prepozytura z własnym źródłem leczniczym w Cieplicach; wieś Wierzbno koło Świdnicy (1403 r.); zamek w Bolkowie z przynależnymi dobrami (1703 r.). W XVIII w. do krzeszowskiego opactwa należało ponad 40 miejscowości z dwoma miasteczkami: Lubawką i Chełmskiem. Całość dzieliła się na 4 dominia, z największym krzeszowskim, dalej świdnickim, strzegomskim i cieplickim.

Uroczyste położenie kamienia węgielnego w 1296 r. oraz pochówek zmarłego w 1301 r. księcia Bolka I potwierdzają zrealizowanie w tym czasie budowy murowanego kościoła klasztornego, a co najmniej jego chórowej, wschodniej części. Z rokiem1318 wiążą się legendarne, sięgające XIII w. początki  cudownego obrazu Krzeszowskiej Madonny. Kolejny władca książę Bernard zmarł w 1326 r., a jego następca Bolsko II, ze względu na niski wzrost zwany Małym, umarł w 1368 r nie zostawiwszy sukcesora. Legenda mówi o przypadkowym zabiciu książęcego syna przez błazna w czasie zabawy na zamku w Bolkowie. Po śmierci Agnieszki, żony Bolka II, opactwo dzieliło losy księstwa świdnicko-jaworskiego, które od 1392 r. przeszło pod panowanie królów czeskich.

Ruchy religijne na Śląsku w oczywisty sposób wpływały na sytuację w Krzeszowie. Przekazy  mówią o znacznych zniszczeniach opactwa w czasie wojen husyckich (1420 r.). W 1426 r. w/g przekazów zginęło tu z rąk husytów 70 mnichów. W roku następnym opat wydał na trzech husytów wyrok śmierci przez spalenie.

Okres stagnacji i zagrożenia wyrażał się dobitnie w liczbie zakonników. W 1520 r. było ich tu 60, a w 80 lat później liczba ich spadła do 12. O kryzysie świadczy też samobójstwo opata Michała w 1576 r.. W pobliskiej Kamiennej Górze pierwszy duchowny ewangelicki rozpoczął swą działalność w 1581 r.. Bliskie Krzeszowa miasta, jak Świdnica i Kamienna Góra, są silnymi ośrodkami ewangelików. Dochodzi do napięć i ekscesów. Profanacja krucyfiksu z Wierzbna w 1616 r. staje się pretekstem do straszenia innowierców karą bożą. Krucyfiksowi po przeniesieniu do opackiego kościoła oddaje się szczególny kult. Przed nim pochowano też zamordowanego przez mieszczan chełmskich w 1620 r. opata Marcina Clave. Rozruchy w Chełmsku wiązały się z trudną sytuacją ekonomiczną i polityczną już na początku wojny 30-letniej. W 1622 r. oddział wojsk kozackich dokonał grabieży i wypędził zakonników.

Odnalezienie 18 grudnia tegoż roku zaginionego od czasu wojen husyckich i ukrytego pod posadzką zakrystii cudownego obrazu Krzeszowkiej Madonny przyczyniło się w szczególny sposób do wznowienia kultu maryjnego i obchodzenie tego dnia jako szczególnego święta. W roku 1623 Szwedzi podpalili klasztor. Zniszczona została biblioteka z cennymi skryptami. W 1643 r. wybuchła epidemiaa zakonnicy opuścili opactwo.

Po wojnie kontrreformacja nabiera rozmachu. Złoty okres rozwoju, dobrobytu i świetności Krzeszowa wiąże się z rządami trzech kolejnych opatów. Pierwszy z nich Bernard Rosa sprawujący władzę przez 36 lat (1660-1696), uprzednio przeor Henrykowa, bezwzględny w realizacji swoich planów, zarazem mistyk i mecenas, doceniał rolę sztuki w propagandzie wiary. Jako wikariusz generalny klasztorów cysterskich na Śląsku dążył do reformy życia zakonnego, zabarwionej również wątkiem nacjonalistycznym. W 1667 r. wypędził poza granice dóbr krzeszowskich 1240 innowierców. W 1669 r. założył Bractwo Św. Józefa, które pod koniec jego rządów liczyło 40 tysięcy członków. Zbarokizował kościół opacki, zbudował trzy nowe kościoły pod wezwaniem Św. Józefa – w Chełmsku, Starych Bogaczowicach i w Krzeszowie. W latach 1674-1680 powstała kaplica Loretańska, Kalwaria Krzeszowska i Betlejem z pawilonem na wodzie. Dla Kalwarii wydano modlitewnik pasyjny w którym znalazły się pieśni Angelusa Silesiusa znanego poety i mistyka śląskiego. Obok śląskiego Apellesa – Michała Willmanna; w Krzeszowie działał również sławny malarz, pasierb Willmanna, Jan Krzysztof Liszka oraz zdolny rzeźbiarz Jerzy Schrötter. Pracami budowlanymi kierowali kolejno Marcin Schuppert i Marcin Urban.
Następca Rosy – Dominik Geier, czterdziesty opat Krzeszowa (1696-1726), prawem kontrastu okazał się bardziej tolerancyjny wobec ewangelików, pasjonowała go gospodarka. Doprowadził opactwo do dobrobytu, zgromadził znaczne finanse, co miało znaczenia dla przyszłej działalności jego następcy. Warto zaznaczyć, że za jego rządów opactwo nabyło zamek w Bolkowie (1703 r.), a opat, będąc również tajnym radcą cesarskim uporządkował system podatkowy w księstwie świdnicko-jaworskim.
Należy tu również wspomnieć o ojcu Aleksandrze Kobylnickim (zmarł w 1722 r.), gorącym wyznawcy i propagatorze kultu maryjnego, który wznowił ruch pątniczy do cudownego obrazu Krzeszowskiej Madonny. Stosunkowo krótki okres rządów opata Innocentego Fritscha (lata 1727-1734), pochodzącego z Otmuchowa, wychowanka kolegium jezuickiego w Nysie, wiąże się ze zdecydowaną i szybką działalnością, pobudzoną zapewne budową sześciu ewangelickich świątyń, nazwanych kościołami Łaski. W tej szczególnej dla śląskich katolików sytuacji opat Fritsch „podjął nieustraszoną decyzję” zburzenia starego, sięgającego średniowiecza założenia krzeszowskiego i zbudowania na jego miejscu nowej świątyni z klasztorem – monumentalnej architektury wykorzystującej wszystkie środki wyrazu sztuki baroku. Kierownictwo robót powierzono klasztornemu budowniczemu Antoniemu Jentschowi. Z Pragi przybył słynny rzeźbiarz Ferdynand Maksymilian Brokoff, po którego śmierci osiadł na stałe w Krzeszowie jego uczeń Antoni Dorasil. Działał tu również wrocławski rzeźbiarz Jan Gode. Malarstwo monumentalne zrealizował wnuk i uczeń Willmanna – Jerzy Wilhelm Neunhertz, natomiast malarstwo sztalugowe – poza sprowadzonym do Krzeszowa Piotrem Brandlem – Feliks Antoni Scheffler. Autora
projektu architektonicznego dotąd nie ustalono – jest on bliski twórczości Pozza przyniesionej na Śląsk przez jego ucznia Krzysztofa Tauscha.

Zajęcie Śląska przez Prusy przerwało prace budowlane. Zaczęła się walka o klasztor i całe opactwo. Trwał okres powolnej dewastacji klasztoru, zamarło życie klasztorne. Po kasacie dóbr klasztornych w 1810 r., klasztor zamieniono na kościoły parafialne, jednak nie poprawiło to jego sytuacji. Dopiero gdy w 1919 r. klasztor objęli benedyktyni z praskiego Emaus proces zniszczeń został zahamowany. W 1924 r. podjęto prace konserwatorskie.

Druga wojna światowa też nie była łaskawa dla klasztoru. Niemcy zarekwirowali klasztor na obóz dla przesiedleńców, który następnie przeznaczono dla żydów, w późniejszych zaś latach przebywali tu jeńcy różnych narodowości. Ewakuacja obozu nastąpiła w 1945 r. W czasie wojny klasztor służył również jako schowek dla bezcennych dzieł ubiegłych wieków. Zbiory te w 1945 r. przekazano do Biblioteki Jagiellońskiej.

Po objęciu władzy przez Polskę w Krzeszowie byli jeszcze niemieccy benedyktyni, których miejsce zajęły w 1946 r. siostry benedyktynki przeniesione tu ze Lwowa. W 1970 r. parafia i obiekty klasztorne na powrót zostały przekazane cystersom przybyłym tu z Wąchocka.

Przez długie i ciężkie lata powojenne prowadzone są do dzisiaj żmudne prace restauracyjne i konserwatorskie. Cenny zespół krzeszowski w pełni zasługuje na wpis na Światową Listę Dziedzictwa Kulturowego (ICOMOS). W 1997 r. papież Jan Paweł II ukoronował obraz Krzeszowskiej Madonny, a w następnym, poopackiemu kościołowi Łaski NMP nadał tytuł i godność Bazyliki Mniejszej pw. Wniebowzięcia NMP.

Kościół opacki – Domus Gratiae Santae Matiae  – obecnie jako Bazylika Mniejsza pw. Wniebowzięcia NMP, dominuje nad całym zespołem, który okolony murem klasztornym, z główną bramą od strony zachodniej, zachował, mimo kompletnej przebudowy w dobie baroku, swój dawny, średniowieczny układ przestrzenny. Bez precedensu na Śląsku, miejsce gotyckiej, charakterystycznej dla budownictwa cysterskiego świątyni, zajęła nowa, zbudowana w latach 1728-1235, też orientowana, z transeptem, lecz o dwuwieżowej fasadzie i halowo-emporowej strukturze wnętrza. Niezwykle dynamiczna, preferująca wertykalizm fasada tworzy niepowtarzalne, i można powiedzieć, organiczne, polifoniczne powiązanie rzeźby z architekturą i ornamentyki. Polifonia ta znajduje pełne uzasadnienie w treści zawierającej unaocznienie Bożej łaski.
Dzięki głębokiej (katolickiej) wierze i zasługom na ziemi cnoty wiernych poprzez rozmieszczonych w strefie najniższej, przyportalowej – reprezentantów Starego i Nowego Testamentu, zakonu benedyktynów i wywodzących się od nich cystersów – sięgają strefy pośredniej, maryjnej – z przedstawieniem Immaculaty, Zwiastowania i Nawiedzenia. Za pośrednictwem Marii ludzkie cnoty i zasługi docierają w silnym wektorze dynamicznej architektury do Tronu Łaski ukazanego już na tle nieba. Stąd łaska boża, okupiona ofiarą Chrystusa na krzyżu spływa na Ziemię.
Ten imponujący zespół rzeźb – ubogacony przymiotami Emmanuela (Mesjasza) z odpowiednimi wersetami, Admirabilis (Przedziwny), Consilarius (Doradca), Deus (Bóg), Fortis (Wszechmocny), Pater futuri saeculi (Odwieczny Ojciec), Princeps pacis (Książę Pokoju), wraz z grupą Paruzji (Przybycie Zbawiciela – umieszczone nad prezbiterium) oraz Domkiem Loretańskim (nad północnym ramieniem transeptu) – łączy się w ogromny program eschatologiczny ukazany już na zewnątrz świątyni oraz powiązany ze stacjami Kalwarii – Ukrzyżowanie (na cmentarzu) i Złożenie do Grobu (kaplica Êw. Marii Magdaleny z Grobem Chrystusowym, położona za Mauzoleum Piastów, po wschodniej stronie całego założenia). Pierwotna polichromia – biel, koralowa czerwień, złoto oraz błękit na tablicach inskrypcyjnych – wydobywała walory formalne i treściowe tej niezwykłej architektoniczno-rzeźbiarskiej kompozycji.

Dynamika tej kompozycji znajduje kontynuację we wnętrzu świątyni i tu już w szczególnej symbiozie architektury, malarstwa, rzeźby i ornamentyki. Rytm szerokich przęseł – znaczony ścienno-filarową i diagonalnie opilastrowaną strukturą podpór, arkadami sklepiennymi, gurtami horyzontalnie powiązanymi płynną linią i obiegającymi całe wnętrze empor – odpowiada cyklowi monumentalnego malarstwa freskowego, zrealizowanego na sklepieniach przez Neunhertza i obrazującego w poszczególnych scenach wymienione już przymioty Emmanuela. Na skrzyżowaniu naw pod iluzjonistyczną kopułą, ukazaną w skośnej perspektywie, Chrystus wita Wniebowziętą Marię. Natomiast w sklepieniach ramion transeptu przedstawiono dzieje cystersów oraz legendarne wymordowanie krzeszowskich zakonników przez husytów. Cały ziemsko-niebiański wątek Wniebowzięcia przedstawił Brandl na ogromnym płótnie ołtarza głównego.
Architektoniczne, pełne dynamiki retabulum ołtarzowe niezwykle ubogaca, tak jak fasadę kościoła, figuralna rzeźba. Podobną rolę spełnia ona również na wysokich, dwustronnych zapleckach (z racji pierwotnego ustawienia) stall, które w chronologicznej kolejności, po stallach henrykowskich i lubiąskich należą do najwspanialszych tego rodzaju dzieł sztuki barokowej na Śląsku.
Jak wiemy dzieła krzeszowskie, zarówno kamienne na fasadzie i elewacjach, jak i te drewniane wewnątrz opackiego kościoła, wiążą się z praskim warsztatem Brokofów i bezpośrednio pracującym w Krzeszowie Dorasilem. Bogaty prospekt wspaniałych organów zbudowanych przez Michała Englera (lata 1732-1737) jest również dziełem Dorazila.

Cudowny obraz Krzeszowskiej Madonny został umieszczony wówczas w ozdobnej ramie, pod baldachimem na ołtarzu głównym. Obrazy do ołtarzy bocznych malował jeszcze w latach 1740-1743 Scheffler. Dwa z nich do zachodnich kaplic wykonał już 10 lat wcześniej Brandl. W północnym ramieniu transeptu zachowały się obrazy Willmanna, pochodzące jeszcze z barokizacji wnętrza średniowiecznego kościoła. Znajdujące się tutaj portale prowadzą do Domku Loretańskiego, po stronie przeciwnej – do zakrystii z bogato intarsjowanym umeblowaniem.

Mauzoleum Piastów
Dwa najbogatsze portale z personifikacjami Nadziei i Miłości flankujące ołtarz główny wiodą do Mauzoleum Piastów zbudowanego fundatorom i dobroczyńcom krzeszowskiego opactwa po 370 latach od śmierci ostatniego z nich, Bolka II. Pośmiertne szczątki zmarłych książąt (Bolka I, Bernarda, Bolka II) pochowano wówczas wtórnie we wspólnym sarkofagu
pod obeliskowym pomnikiem, a średniowieczne sarkofagi obydwu Bolków, już w zbarokizowanej formie, wraz z ogromnymi urnami, ustawiono z obydwu stron pomnika. Charakterystyczne wnętrze Mauzoleum łączy dwie centralne struktury z kopułami w organiczną całość. Marmoryzowane kolumny z pilastrami i złoconymi kapitelami, dynamicznie podkreślają wertykalizm. Bogate, architektoniczne retabula trzech ołtarzy (na osi Wszystkich Świętych, w apsydalnych zamknięciach antenatów – od wschodu Św. Wacława i Św. Jadwigi) z obrazami Schefflera, pełne wyrazu posągi, żywa ornamentyka – wszystko to tworzy komplementarne dzieło sztuki, dopełnione monumentalnym malarstwem freskowym w kopułach, przedstawiającym dzieje krzeszowskiego opactwa (dzieło Neunhertza). Rzeźby powstały w warsztacie Dorasila, maromoryzację wykonał Ignacy Provisore.
Poprzez dwa portale z personifikacjami Czterech Rzeczy Ostatecznych można zejść schodami do krypty oraz kaplicy Marii Magdaleny, w której centralną przestrzeń zajmuje kopia jerozolimskiego Grobu Pańskiego. Użyte w ślepych arkadach z malarstwem Neunhertza kolumny to zapewne spolia po rozebranej średniowiecznej zabudowie.

Klasztor
Wraz z budową nowego kościoła zaprojektowano nowy klasztor, którego kubatura przerastała dwukrotnie średniowieczne założenie. Wówczas zrealizowano jedynie skrzydło łącznikowe, mieszczące zakrystię. Budowa tego dużego, pięcioskrzydłowego z dwoma dziedzińcami założenia klasztornego niestety nie została ukończona. O jego skali świadczy skrzydło południowe, budowane do roku 1782, już wg klasycyzujących projektów Jana Fellera. W skrzydle tym znalazły się na parterze dwa refektarze, na piętrze biblioteka. Ze średniowiecznego klasztoru zachował się jedynie fragment skrzydła wschodniego z gotycką fraternią z ok. połowy XV w. Jest ona dwunawowa, trójprzęsłowa z krzyżowo-żebrowym sklepieniem wspartym na dwóch kolumnach.

Kościół Św. Józefa
świątynia zbudowana została w latach 1690-1696 na miejscu parafialnego, gotyckiego kościoła Św. Andrzeja, jako ostatnia z trzech powstałych za rządów opata Rosy pod wezwaniem Św. Józefa – związanych z rozpowszechniającym się kultem tego świętego i Świętej Rodziny – „Świętej Trójcy Stworzonej”. Pierwszy z tych kościołów powstał w Chełmsku (1670-1675), drugi w Starych Bogaczowicach (1685-1689). Pracami również w Krzeszowie kierował opacki budowniczy Marcin Urban, a po zawaleniu się wież budowę ukończył Michał Klein. Zapewne na ukształtowanie świątyni, której wnętrze ukazuje szczególny związek architektury z monumentalnym malarstwem, miał znaczny wpływ Michał Willmann. On to właśnie tutaj wraz z pasierbem Krzysztofem Liszką zrealizował w latach 1693-1698 swój największy cykl malarstwa freskowego.
Twórcą wyposażenia rzeźbiarskiego był Jerzy Schrötter (do 1717 r.), a późniejszego, wykonanego już w duchu rokoka Józef Lachel (Smišek) i Ignacy König. Kościół o układzie halowo-emporowym, z wydłużonym i zakończonym półkoliście prezbiterium został skierowany na północ. Zapewniło to dobre warunki oświetlenia poszczególnych scen całego cyklu malarstwa. Prezbiterium ze źródłem światła przeniesionym do strefy sklepiennej uzyskało wielką powierzchnię ścienną, na której można było rozwinąć niezwykłą, panoramiczną scenę Pokłonu Trzech Króli. Na sklepieniu widnieje niebiańska Gloria Caelestis, z Trójcą Świętą, archaniołami, chórami anielskimi oraz z personifikacjami Czterech Stron Świata. Natomiast na sklepieniu nawy na plafonach ujętych w bogaty ornament roślinny ukazano biblijnych przodków Józefa, Marii i Chrystusa. W kaplicach pod emporami tematem malowideł, które zastępują retabula ołtarzowe, są sceny z życia św. Józefa, ujęte wg słów hymnu Miscens gaudia fletibus w Siedmiu Radościach i Siedmiu Smutkach. Nie przypadkowo sceny radości umieszczono w kaplicach po stronie zachodniej, oświetlonej promieniami słońca wschodzącego, natomiast sceny smutku po stronie wschodniej, do której dociera światło z zachodu.
Najprawdopodobniej w scenach: Poszukiwania noclegu w Betlejem, Obrzezania i Nauczania w Świątyni Willmann umieścił swoje autoportrety, odpowiadające kolejnym etapom życia tego wielkiego artysty i konwertyty. Znamienne, iż błękit stanowi tło wszystkich elementów wyposażenia, z bogatą, złoconą ornamentyką. W trzech niszach fasady, rozwiązanej po katastrofie już bez wież, umieszczono figury Świętej Rodziny. Drewniane, obite blachą miedzianą, pierwotnie polichromowane, pochodzą z kruchty barokizowanego przez opata Rosę kościoła klasztornego i zostały wykonane około lat 70-tych XVII w. przez Schröttera.

Dom Gościnny
Z racji nie zrealizowania reprezentacyjnego, zachodniego skrzydła klasztoru nazwany pałacem opackim. Usytuowany po zachodniej stronie kościoła św. Józefa zbudowany został z latach 30-tych XVIII w.. Na rzucie kwadratu, trójkondygnacyjny, z pilastrami wielkiego porządku, posiadał 12 obszernych izb ze sklepioną kuchnią na parterze i stosownym kominem.
Rozwiązanie i detal architektoniczny wiążą się z budową barokowego kompleksu opactwa.

Kalwaria i Betlejem
Kalwaria Krzeszowska jest drugim tego typu obiektem w Sudetach po Kalwarii Wambierzyckiej. Pomysł jej budowy narodził się w wyniku pielgrzymki opata Bernarda Rosy do Rzymu w 1661 r. Kapliczki Kalwarii Krzeszowskiej rozproszone nie na wzgórzu, lecz na płaskim terenie, wśród lasów, pól i na przyklasztornym cmentarzu.
Cała droga krzyżowa ma ponad 5 km długości, a poszczególne stacje i kaplice prowadzą od kościoła klasztornego do Betlejem i z powrotem. Jej budowę rozpoczęto w 1672 r., a zakończono w 1678 r. łącznie z dekoracjami, które były wysokiej klasy. Pierwsze kaplice były zbudowane z drewna, lub w konstrukcji szkieletowej, ozdobione freskami Marcina Leistritza i nieznanego artysty; obrazy malował Michał Willmann i jego uczniowie, rzeźby były dziełem Jerzego Schröttera, a ołtarze – Stefana Kosy i Jana Hoffmana.
W latach 1703-1712 stare, drewniane kapliczki zastąpiono murowanymi, ufundowanymi przez kolejnego opata krzeszowskiego Daniela Geyera. Wtedy również wytyczono obecny przebieg Drogi Krzyżowej.
Betlejem, ze strumieniem Cedron, położone wśród lasów w odległości niecałych dwóch kilometrów na zachód od Krzeszowa składa się tylko z zespołu kilku budowli – kaplicy Betlejemskiej, kaplic kalwaryjnych oraz wybudowanego przez opata Rosę letniego Pawilonu na wodzie. Początek temu założeniu dał nie istniejący już domek pustelnika-eremity oraz Betlejemska kaplica, w której cystersi urządzali w wigilię Bożego Narodzenia pasterki. Drewniany pawilon na wodzie, o ośmiobocznym przekroju poziomym z obiegającym gankiem, zwieńczony latarnią i kryty spadzistym, pobitym gontem dachem, zbudowano na palach pośrodku stawu. Olejne malowidła na ścianach centralnego wnętrza przedstawiają sceny starotestamentowe związane z tematyką wodną. Do Betlejem przybywano nie tylko w celach odprawiania nabożeństw lecz również kontemplowania piękna przyrody. Nie małe znaczenie miały również lecznicze właściwości źródła.

Zamek w Bolkowie
W roku 1703 dobra klasztorne powiększyły się o zamek w Bolkowie. Zamek wraz z przyległymi włościami był we władaniu Cystersów do sekularyzacji, czyli do roku 1810. Widoczny z oddali, malowniczy zamek stoi na wysokim wzgórzu górującym nad miastem. Jego początki sięgają XIII wieku; przebudowany został w stylu renesansu w wieku XVI.
Wieża zamku ma charakterystyczny rzadko występujący na tych ziemiach klinowaty kształt – taka konstrukcja wieży ponoć znacznie utrudniała artyleryjski ostrzał zamku, bowiem armatnie kule ześlizgiwały się po klinowatych murach, nie czyniąc większych szkód. W piwnicach wieży mieścił się loch głodowy, a jego ściany mają przeszło 4 metry grubości. Obok wieży wykuto potężny zbiornik na wodę, przydatny obrońcom w razie oblężenia. Z wieży roztacza się piękny widok na okolicę. W dawnej renesansowej części, zwanej Domem Kobiet znajduje się obecnie muzeum. W sezonie letnim zamek rozbrzmiewa szczękiem oręża, organizowane są tu bowiem od lat bardzo widowiskowe rycerskie turnieje. Na zamku odbywają się corocznie zawsze pod koniec lipca, mające już ustaloną renomę wśród fanów osobliwe festiwale gotyckiego rocka zwane „Castle Party”.

Nie należy również przeoczyć pobliskiego Krzeszowowi Chełmska – miasteczka z podcieniową zabudową, drewnianymi domami tkaczy z 1707 r., zwanymi Domami Dwunastu Apostołów, oraz wspomnianym już, wysokiej klasy artystycznej kościele parafialnym św. Józefa.

Informacje praktyczne:

Bolków – miasto (ok. 6 tys. mieszkańców), w powiecie jaworskim, przy skrzyżowaniu dróg krajowych nr 3 i 5.
Połączenie autobusowe PKS.

Zamek Bolków - zwiedzanie codziennie z wyjątkiem poniedziałków
ul. Księcia Bolka 1
tel. 075/ 741 32 97

Wydarzenia:

KRZESZÓW
Ogólnopolska Parada Strachów Polnych – czerwiec
Biesiada Krzeszowska w Krzeszowie – maj
„Zlot Krasnali” w Gorzeszowie, w rezerwacie skalnym „Głazy Krasnoludków”
impreza dla dzieci – lipiec

BOLKÓW
Turniej Dziennikarzy we władaniu średniowieczną bronią wszelaką – maj
Wyścig kolarski „Bałtyk-Karkonosze Tour” – czerwiec
Dni Bolkowa – czerwiec
Festiwal „Castle Party” – lipiec
Wielki Turniej Rycerski – lipiec
Siedemnastowieczna Impreza Turystyczna – wrzesień
Kryterium kolarskie o puchar Burmistrza Bolkowa – październik

Szlaki rowerowe:

• szlak „Cystersów”
• czerwony “Szlakiem Zamków” ( Bolków - Wolbromek - Kłaczyna - Świny - Gorzanowice - Jastrowiec - Lipa - Muchówek - Radzimowice - Mysłów - Płonina - Bolków)
• zielony ( Bolków - Wierzchosławice - Półwsie - Nagórnik - Domanów - Pastewnik -Bolków)
• niebieski ( Bolków – Wierzchosławice - Półwsie - Nagórnik - Sady Górne - Sady Dolne - Wolbromek - Bolków)
• żółty ( Bolków - Płonina – Stare Rochowice - Bolków)
• inne szlaki – informacja:
  www.rowery.kamienna-gora.pl
  www.kamienna-gora.pl
  

Ośrodki jazdy konnej:
Wieściszowice 41, tel. 075/ 74 101 05
Lubawka, ul. Podlesie, tel. 075/ 74 111 20

Muzea:
Muzeum Tkactwa Dolnośląskiego
Plac Wolności 11, Kamienna Góra
tel. 075/ 744 22 75

Obsługa turystyczna:
Informacja Turystyczna w Lubawce:  tel. 075/ 74 119 29
Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze oddział w Kamiennej Górze
tel. 075/ 744 31 41


Źródło: Dolnośląska Organizacja Turystyczna, Przewodnik "SZLAK CYSTERSKI NA DOLNYM ŚLĄSKU"