|
|
Szlakiem Turystyki Pielgrzymkowej Śląska
Polska jest usłana licznymi sanktuariami i ośrodkami kultu religijnego. Wiele spośród tych świątyń jest szczególnie bliskich sercu pielgrzymów i to one właśnie stają się celem pielgrzymek.Tradycje pielgrzymowania do miejsc kultu religijnego mają w Polsce wielowiekową tradycję. Wciąż setki tysięcy ludzi rokrocznie wyrusza na pątniczy szlak.
Najwięcej oczywiście do Częstochowy, duchowej stolicy Polski, która jest sercem polskiego katolicyzmu. Wędrując przez śląskie ziemie poznać można wiele miejsc, które stanowią albo ważny przystanek w drodze na Jasną Górę albo odrębny cel pielgrzymek.
We Wrocławiu na Piasku znajduje się Sanktuarium Matki Boskiej Zwycięskiej.
Trzebnickie Sanktuarium Świętej Jadwigi Śląskiej, której grób znajduje się właśnie tutaj, jest jednym z najstarszych miejsc pielgrzymkowych w Polsce. Klasztor i kościół pod wezwaniem NMP i św. Bartłomieja w Trzebnicy ufundował w 1202 roku książę Henryk I Brodaty (1201 - 1238).
Sanktuarium Maryjne znajduje się również w Oławie – to Sanktuarium Matki Boskiej Pocieszenia. Około 1300 roku wzniesiono tu kościół parafialny. W XIX - wiecznym ołtarzu bocznym znajduje się otoczony kultem barokowy obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, przywieziony przez przesiedleńców z diecezji lwowskiej.
Na ziemi legnickiej, w miejscowości Legnickie Pole, wznosi się Sanktuarium Świętej Jadwigi Śląskiej. Kościół parafialny św. Jadwigi jest jednym z najwspanialszych zabytków barokowych Dolnego Śląska. Zbudowany został w latach 1727 - 1731. Co roku, z okazji kolejnych rocznic Bitwy pod Legnicą, przybywają tutaj licznie przedstawiciele służb mundurowych. Miejsce to upamiętnia rozegraną tu w 1241 r. bitwę wojsk polskich i tatarskich.
Słynnym miejscem kultu jest również Sanktuarium Maryjne w Krzeszowie. To właśnie w tutejszej świątyni znajduje się czczony od ponad 700 lat najstarszy w Polsce obraz Maryjny (i jeden z najstarszych pięciu w Europie) Matki Bożej Łaskawej.
Równie ważne dla pielgrzymów są Wambierzyce, gdzie znajduje się Sanktuarium Matki Bożej z jego „sercem”, które stanowi figura Matki Bożej Królowej Rodzin. Tutejszy kompleks sakralny, nie bez przyczyny zwany „śląską Jerozolimą”, wzniesiony został w okresie baroku. Zbudowano wówczas 17 bram wjazdowych, kościół Nawiedzenia NMP na wzór jerozolimskiej świątyni Salomona i ok. 100 kaplic kalwaryjskich. Cudowna figura Maryi pochodzi z ok. 1380 r. (polichromia z XVII wieku).
Bardzo pięknie usytuowane jest sanktuarium niedaleko Międzygórza, na Górze Iglicznej. Tutaj, w barokowych wnętrzach przechowywana jest czczona figurka Matki Bożej Przyczyny Naszej Radości z 1765 r., koronowana przez papieża Jana Pawła II w 1983 r.
Na Górę św. Anny na Opolszczyźnie pielgrzymowano zapewne już w zamierzchłych czasach, ale miejsce to zaczęło szczególnie przyciągać pielgrzymów od zapoczątkowania na nim kultu św. Anny Samotrzeciej, w XV wieku. Od tego czasu sanktuarium szybko stało się miejscem pielgrzymkowym, a jego rangę podniosło przekazanie mu, obecnie czczonej, gotyckiej figurki wraz z umieszczonymi w niej relikwiami św. Anny (w początkach XVII w.). Wokół kościoła znajdują się stacje kalwaryjskie. Warto dodać, że u podnóża Góry znajduje się Muzeum Czynu Powstańczego, upamiętniającego zmagania Ślązaków o przyłączenie ich ziemi do Polski.
W samym zaś Opolu, w katedrze św. Krzyża, znajduje się Sanktuarium Matki Boskiej Opolskiej. Katedrę, według tradycji, posadowiono na miejscu wcześniejszego kościoła, ufundowanego w 1024 r. przez Bolesława Chrobrego. Pierwotna, murowana bazylika wczesnogotycka zbudowana została pod koniec XIII w. Świątynia wielokrotnie przebudowywana obecnie ma charakter neogotycki. Do najcenniejszych elementów wystroju należy otoczony kultem słynący łaskami obraz NMP z Dzieciątkiem tzw. Matki Boskiej Opolskiej, dziś znajdujący się w ołtarzu bocznym.
Jednym z największych ośrodków kultu religijnego na świecie, a jednocześnie sercem polskiego katolicyzmu, jest częstochowska Jasna Góra. Rokrocznie przybywa tu ok. 3 mln pielgrzymów z Polski i kilkudziesięciu krajów świata. Na Jasną Górę wiedzie ponad 50 szlaków pielgrzymkowych, przecinających całą Polskę. Do kompleksu jasnogórskiego należy zespół klasztorny o. Paulinów, bazylika Wniebowzięcia NMP i Znalezienia Krzyża Świętego z najstarszą częścią, sięgającą czasów założenia klasztoru w 1382 r. Słynna kaplica Matki Bożej z wczesnobarokowym hebanowo-srebrnym ołtarzem jest miejscem, gdzie znajduje się najsłynniejszy obraz Matki Bożej Częstochowskiej. Ten cudowny obraz „Czarnej Madonny”, największy skarb jasnogórski, przywieziony został przez księcia Władysława Opolczyka z Bełza na Rusi. Będąc na Jasnej Górze warto zobaczyć cenne eksponaty zgromadzone w Skarbcu, Sali Rycerskiej, Arsenale, w Muzeum 600-lecia i bogate zbiory biblioteki.
Najbardziej znanym sanktuarium i ośrodkiem pątniczym Górnego Śląska jest Bazylika NMP i św. Bartłomieja w Piekarach Śląskich. Kult Matki Bożej Piekarskiej trwa tu nieprzerwanie od co najmniej XVII w. W pobliżu bazyliki na wzgórzu Cerekwica, przypominającym położenie Jerozolimy, wybudowana została kalwaria z 39 kaplicami i kościołem Zmartwychwstania Pańskiego. Kult obrazu Matki Boskiej ma związek z licznymi cudownymi ozdrowieniami, m.in. w czasie zarazy w XVII w. Największe uroczystości to cykliczne pielgrzymki mężczyzn w maju i kobiet w sierpniu.
Ważnym centrum na mapie pielgrzymek jest Pszów, w którym znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Uśmiechniętej. Zakupiony przez pielgrzymów w 1722 roku obraz Matki Boskiej Częstochowskiej przemalował artysta malarz z Wodzisławia Śląskiego Fryderyk Sedlecky, nadając mu, jak sam mówił, „polską karnację”. Zniknęły charakterystyczne rysy Madonny Częstochowskiej, a znamienny układ twarzy przyczynił się do nadania obrazowi nazwy „Matki Boskiej Uśmiechniętej”. Do tego właśnie obrazu zaczęły napływać ogromne tłumy pielgrzymów z całego Śląska i Północnych Moraw. Komisja Biskupia z Wrocławia, uznając niezwykłość tego obrazu (cudowne uzdrowienia), zarządziła jego koronację w 1732 roku.
Także w Lubecku istnieje sanktuarium Maryjne. Pierwsza historyczna wzmianka o kościele w Lubecku pochodzi z 1342 r. Kościół parafialny zbudowano w 1679 r. Lubecko zasłynęło jako miejsce pielgrzymkowe w 1716 r., kiedy na terenie parafii został znaleziony cudowny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem - namalowana na srebrnej blasze miniatura obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Biskup gliwicki dekretem z 1994 r. ustanowił lubecki kościół Diecezjalnym Sanktuarium Matki Boskiej Lubeckiej.
W Katowicach Bogucicach kult cudownego obrazu Maryi sięga XVI w. Maryja czczona jest tu jako opiekunka rodzin i ubogich. Parafia powstała prawdopodobnie w II poł. XIV w. Oprócz „głównego” kościoła istniał drugi,
nazywany kościółkiem „na górce”, pod wezwaniem Nawiedzenia Matki Bożej. Obecny „główny” kościół wzniesiono w 1894 roku, a otaczany kultem obraz Matki Boskiej przeniesiono doń właśnie z kościółka „na górce” i umieszczono w ołtarzu bocznym. Apogeum ruchu pielgrzymkowego zanotowano w 1929. Nie zdarzały się tutaj nadzwyczajne cudowne uzdrowienia, lecz ludzie odczuwali tu wyjątkowo bliski związek z Matką Boską, zwaną przez okolicznych mieszkańców „Panienką”.
Turza Śląska to niewielka miejscowość położona na południu województwa śląskiego. Tu właśnie znajduje się Sanktuarium Matki Boskiej Fatimskiej, do którego przybywają tysiące pielgrzymów z całej Polski, a także z zagranicy. To oni nazwali Sanktuarium w Turzy „Śląską Fatimą” – za sprawą łask, jakimi Matka Boża obdarza tu wiernych.
Rudy, wielki pocysterski kompleks architektoniczny także mieści w swoich murach Maryjne Sanktuarium. Swą sławę wśród pielgrzymów zawdzięcza cudownemu obrazowi Matki Boskiej Rudzkiej, zwanej tutaj „Pokorną”. Dzieło to jest kopią obrazu Matki Boskiej Salus Populi Romani, znajdującego się w bazylice Santa Maria Maggiore w Rzymie. Pochodzi prawdopodobnie z XV w. Z czasem obraz umieszczono w rokokowym ołtarzu, w dobudowanej do kościoła w latach 1723-1726 kaplicy maryjnej, stanowiącej architektoniczną perełkę baroku. Kult Maryjny rozwinął się tu jednak znacznie wcześniej. Przed wybudowaniem kaplicy obraz Matki Bożej Rudzkiej był umieszczony na ścianie bocznej południowej nawy kościoła. Szczytowy punkt kultu obrazu przypada na XVIII wiek, kiedy to do Rud przybywały największe rzesze pielgrzymów. Nowy okres ruchu pielgrzymkowego rozpoczął się w 1974 r. W 1995 r. rudzka świątynia ogłoszona została Sanktuarium.
Już od XVI w. rzesze wiernych przybywają do Sanktuarium w Pierśćcu (Śląsk Cieszyński), by modlić się przed figurą św. Mikołaja. Pierwsza kaplica poświęcona św. Mikołajowi była tu prawdopodobnie już w XIV wieku. Rozwój miejscowości i wiosek wokół, a także wzrost ruchu pielgrzymkowego spowodowały potrzebę wybudowania nowego, większego kościoła.
Na Żywiecczyźnie dużą popularnością cieszy się diecezjalne Sanktuarium Matki Boskiej w Rychwałdzie z XVIII-wieczną świątynią.
Sanktuaria znajdują się także na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Najbardziej znane to Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Leśniowskiej, Patronki Rodzin – której kult trwa nieprzerwanie od 1382 r.
W Lelowie warto odwiedzić Sanktuarium Matki Bożej Pocieszycielki Lelowskiej, w Myszkowie – Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Mrzygłodzkiej, w Zawierciu – Sanktuarium Matki Boskiej Skarżyckiej (kościół z jurajskiego kamienia wzniesiony w 1583 r.), w Podzamczu k. Ogrodzieńca – Sanktuarium Matki Boskiej Skałkowej (obraz Matki Boskiej Częstochowskiej umieszczony został na ostańcu skalnym, gdzie podobno ukazywała się jej postać, kult sięga XVII w.) i w Pilicy – Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej Opiekunki Rodzin przy kościele i klasztorze oo. Franciszkanów. Kult świętej Anny w Sanktuarium znajdującym się w Przyrowie k. Częstochowy trwa natomiast nieprzerwanie od XV w. – odwiedzają je najczęściej pielgrzymi zmierzający na Jasną Górę.
Źródło:
"Szlaki tematyczne Śląska" - Dolnośląska Organizacja Turystyczna, Opolska Organizacja Turystyczna, Śląska Organizacja Turystyczna
Najwięcej oczywiście do Częstochowy, duchowej stolicy Polski, która jest sercem polskiego katolicyzmu. Wędrując przez śląskie ziemie poznać można wiele miejsc, które stanowią albo ważny przystanek w drodze na Jasną Górę albo odrębny cel pielgrzymek.
We Wrocławiu na Piasku znajduje się Sanktuarium Matki Boskiej Zwycięskiej.
Trzebnickie Sanktuarium Świętej Jadwigi Śląskiej, której grób znajduje się właśnie tutaj, jest jednym z najstarszych miejsc pielgrzymkowych w Polsce. Klasztor i kościół pod wezwaniem NMP i św. Bartłomieja w Trzebnicy ufundował w 1202 roku książę Henryk I Brodaty (1201 - 1238).
Sanktuarium Maryjne znajduje się również w Oławie – to Sanktuarium Matki Boskiej Pocieszenia. Około 1300 roku wzniesiono tu kościół parafialny. W XIX - wiecznym ołtarzu bocznym znajduje się otoczony kultem barokowy obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, przywieziony przez przesiedleńców z diecezji lwowskiej.
Na ziemi legnickiej, w miejscowości Legnickie Pole, wznosi się Sanktuarium Świętej Jadwigi Śląskiej. Kościół parafialny św. Jadwigi jest jednym z najwspanialszych zabytków barokowych Dolnego Śląska. Zbudowany został w latach 1727 - 1731. Co roku, z okazji kolejnych rocznic Bitwy pod Legnicą, przybywają tutaj licznie przedstawiciele służb mundurowych. Miejsce to upamiętnia rozegraną tu w 1241 r. bitwę wojsk polskich i tatarskich.
Słynnym miejscem kultu jest również Sanktuarium Maryjne w Krzeszowie. To właśnie w tutejszej świątyni znajduje się czczony od ponad 700 lat najstarszy w Polsce obraz Maryjny (i jeden z najstarszych pięciu w Europie) Matki Bożej Łaskawej.
Równie ważne dla pielgrzymów są Wambierzyce, gdzie znajduje się Sanktuarium Matki Bożej z jego „sercem”, które stanowi figura Matki Bożej Królowej Rodzin. Tutejszy kompleks sakralny, nie bez przyczyny zwany „śląską Jerozolimą”, wzniesiony został w okresie baroku. Zbudowano wówczas 17 bram wjazdowych, kościół Nawiedzenia NMP na wzór jerozolimskiej świątyni Salomona i ok. 100 kaplic kalwaryjskich. Cudowna figura Maryi pochodzi z ok. 1380 r. (polichromia z XVII wieku).
Bardzo pięknie usytuowane jest sanktuarium niedaleko Międzygórza, na Górze Iglicznej. Tutaj, w barokowych wnętrzach przechowywana jest czczona figurka Matki Bożej Przyczyny Naszej Radości z 1765 r., koronowana przez papieża Jana Pawła II w 1983 r.
Na Górę św. Anny na Opolszczyźnie pielgrzymowano zapewne już w zamierzchłych czasach, ale miejsce to zaczęło szczególnie przyciągać pielgrzymów od zapoczątkowania na nim kultu św. Anny Samotrzeciej, w XV wieku. Od tego czasu sanktuarium szybko stało się miejscem pielgrzymkowym, a jego rangę podniosło przekazanie mu, obecnie czczonej, gotyckiej figurki wraz z umieszczonymi w niej relikwiami św. Anny (w początkach XVII w.). Wokół kościoła znajdują się stacje kalwaryjskie. Warto dodać, że u podnóża Góry znajduje się Muzeum Czynu Powstańczego, upamiętniającego zmagania Ślązaków o przyłączenie ich ziemi do Polski.
W samym zaś Opolu, w katedrze św. Krzyża, znajduje się Sanktuarium Matki Boskiej Opolskiej. Katedrę, według tradycji, posadowiono na miejscu wcześniejszego kościoła, ufundowanego w 1024 r. przez Bolesława Chrobrego. Pierwotna, murowana bazylika wczesnogotycka zbudowana została pod koniec XIII w. Świątynia wielokrotnie przebudowywana obecnie ma charakter neogotycki. Do najcenniejszych elementów wystroju należy otoczony kultem słynący łaskami obraz NMP z Dzieciątkiem tzw. Matki Boskiej Opolskiej, dziś znajdujący się w ołtarzu bocznym.
Jednym z największych ośrodków kultu religijnego na świecie, a jednocześnie sercem polskiego katolicyzmu, jest częstochowska Jasna Góra. Rokrocznie przybywa tu ok. 3 mln pielgrzymów z Polski i kilkudziesięciu krajów świata. Na Jasną Górę wiedzie ponad 50 szlaków pielgrzymkowych, przecinających całą Polskę. Do kompleksu jasnogórskiego należy zespół klasztorny o. Paulinów, bazylika Wniebowzięcia NMP i Znalezienia Krzyża Świętego z najstarszą częścią, sięgającą czasów założenia klasztoru w 1382 r. Słynna kaplica Matki Bożej z wczesnobarokowym hebanowo-srebrnym ołtarzem jest miejscem, gdzie znajduje się najsłynniejszy obraz Matki Bożej Częstochowskiej. Ten cudowny obraz „Czarnej Madonny”, największy skarb jasnogórski, przywieziony został przez księcia Władysława Opolczyka z Bełza na Rusi. Będąc na Jasnej Górze warto zobaczyć cenne eksponaty zgromadzone w Skarbcu, Sali Rycerskiej, Arsenale, w Muzeum 600-lecia i bogate zbiory biblioteki.
Najbardziej znanym sanktuarium i ośrodkiem pątniczym Górnego Śląska jest Bazylika NMP i św. Bartłomieja w Piekarach Śląskich. Kult Matki Bożej Piekarskiej trwa tu nieprzerwanie od co najmniej XVII w. W pobliżu bazyliki na wzgórzu Cerekwica, przypominającym położenie Jerozolimy, wybudowana została kalwaria z 39 kaplicami i kościołem Zmartwychwstania Pańskiego. Kult obrazu Matki Boskiej ma związek z licznymi cudownymi ozdrowieniami, m.in. w czasie zarazy w XVII w. Największe uroczystości to cykliczne pielgrzymki mężczyzn w maju i kobiet w sierpniu.
Ważnym centrum na mapie pielgrzymek jest Pszów, w którym znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Uśmiechniętej. Zakupiony przez pielgrzymów w 1722 roku obraz Matki Boskiej Częstochowskiej przemalował artysta malarz z Wodzisławia Śląskiego Fryderyk Sedlecky, nadając mu, jak sam mówił, „polską karnację”. Zniknęły charakterystyczne rysy Madonny Częstochowskiej, a znamienny układ twarzy przyczynił się do nadania obrazowi nazwy „Matki Boskiej Uśmiechniętej”. Do tego właśnie obrazu zaczęły napływać ogromne tłumy pielgrzymów z całego Śląska i Północnych Moraw. Komisja Biskupia z Wrocławia, uznając niezwykłość tego obrazu (cudowne uzdrowienia), zarządziła jego koronację w 1732 roku.
Także w Lubecku istnieje sanktuarium Maryjne. Pierwsza historyczna wzmianka o kościele w Lubecku pochodzi z 1342 r. Kościół parafialny zbudowano w 1679 r. Lubecko zasłynęło jako miejsce pielgrzymkowe w 1716 r., kiedy na terenie parafii został znaleziony cudowny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem - namalowana na srebrnej blasze miniatura obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Biskup gliwicki dekretem z 1994 r. ustanowił lubecki kościół Diecezjalnym Sanktuarium Matki Boskiej Lubeckiej.
W Katowicach Bogucicach kult cudownego obrazu Maryi sięga XVI w. Maryja czczona jest tu jako opiekunka rodzin i ubogich. Parafia powstała prawdopodobnie w II poł. XIV w. Oprócz „głównego” kościoła istniał drugi,
nazywany kościółkiem „na górce”, pod wezwaniem Nawiedzenia Matki Bożej. Obecny „główny” kościół wzniesiono w 1894 roku, a otaczany kultem obraz Matki Boskiej przeniesiono doń właśnie z kościółka „na górce” i umieszczono w ołtarzu bocznym. Apogeum ruchu pielgrzymkowego zanotowano w 1929. Nie zdarzały się tutaj nadzwyczajne cudowne uzdrowienia, lecz ludzie odczuwali tu wyjątkowo bliski związek z Matką Boską, zwaną przez okolicznych mieszkańców „Panienką”.
Turza Śląska to niewielka miejscowość położona na południu województwa śląskiego. Tu właśnie znajduje się Sanktuarium Matki Boskiej Fatimskiej, do którego przybywają tysiące pielgrzymów z całej Polski, a także z zagranicy. To oni nazwali Sanktuarium w Turzy „Śląską Fatimą” – za sprawą łask, jakimi Matka Boża obdarza tu wiernych.
Rudy, wielki pocysterski kompleks architektoniczny także mieści w swoich murach Maryjne Sanktuarium. Swą sławę wśród pielgrzymów zawdzięcza cudownemu obrazowi Matki Boskiej Rudzkiej, zwanej tutaj „Pokorną”. Dzieło to jest kopią obrazu Matki Boskiej Salus Populi Romani, znajdującego się w bazylice Santa Maria Maggiore w Rzymie. Pochodzi prawdopodobnie z XV w. Z czasem obraz umieszczono w rokokowym ołtarzu, w dobudowanej do kościoła w latach 1723-1726 kaplicy maryjnej, stanowiącej architektoniczną perełkę baroku. Kult Maryjny rozwinął się tu jednak znacznie wcześniej. Przed wybudowaniem kaplicy obraz Matki Bożej Rudzkiej był umieszczony na ścianie bocznej południowej nawy kościoła. Szczytowy punkt kultu obrazu przypada na XVIII wiek, kiedy to do Rud przybywały największe rzesze pielgrzymów. Nowy okres ruchu pielgrzymkowego rozpoczął się w 1974 r. W 1995 r. rudzka świątynia ogłoszona została Sanktuarium.
Już od XVI w. rzesze wiernych przybywają do Sanktuarium w Pierśćcu (Śląsk Cieszyński), by modlić się przed figurą św. Mikołaja. Pierwsza kaplica poświęcona św. Mikołajowi była tu prawdopodobnie już w XIV wieku. Rozwój miejscowości i wiosek wokół, a także wzrost ruchu pielgrzymkowego spowodowały potrzebę wybudowania nowego, większego kościoła.
Na Żywiecczyźnie dużą popularnością cieszy się diecezjalne Sanktuarium Matki Boskiej w Rychwałdzie z XVIII-wieczną świątynią.
Sanktuaria znajdują się także na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Najbardziej znane to Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Leśniowskiej, Patronki Rodzin – której kult trwa nieprzerwanie od 1382 r.
W Lelowie warto odwiedzić Sanktuarium Matki Bożej Pocieszycielki Lelowskiej, w Myszkowie – Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Mrzygłodzkiej, w Zawierciu – Sanktuarium Matki Boskiej Skarżyckiej (kościół z jurajskiego kamienia wzniesiony w 1583 r.), w Podzamczu k. Ogrodzieńca – Sanktuarium Matki Boskiej Skałkowej (obraz Matki Boskiej Częstochowskiej umieszczony został na ostańcu skalnym, gdzie podobno ukazywała się jej postać, kult sięga XVII w.) i w Pilicy – Sanktuarium Matki Bożej Śnieżnej Opiekunki Rodzin przy kościele i klasztorze oo. Franciszkanów. Kult świętej Anny w Sanktuarium znajdującym się w Przyrowie k. Częstochowy trwa natomiast nieprzerwanie od XV w. – odwiedzają je najczęściej pielgrzymi zmierzający na Jasną Górę.
Źródło:
"Szlaki tematyczne Śląska" - Dolnośląska Organizacja Turystyczna, Opolska Organizacja Turystyczna, Śląska Organizacja Turystyczna