|
|
Pałac w Warmątowicach Sienkiewiczowskich
Warmątowice to niezbyt duża wieś, ale o bardzo
ciekawej historii. Pierwsza wzmianka o wiosce pochodzi już z roku 1217, z
której dowiadujemy się, że należała ona do parafii w Słupie. Była to typowa
wieś szlachecka z centralnie położonym obronnym dworem, otoczonym fosą i z
parkiem. W obecnym miejscu dwór istniał już co najmniej od XV wieku. Na
początku XVII wieku ówczesny właściciel Warmątowic - Wenzel von Sedlitz
postanowił wybudować nową renesansową rezydencję. W roku 1812 warmątowickie
włości nabył Ludwik Serafin von Olszewski.
Do 1909 r. właścicielem majątku był Alfred von Olszewski, zniemczony potomek szlacheckiego rodu ze wschodniej Polski (Podlasia), który pod wpływem lektury powieści Henryka Sienkiewicza (oczywiście w niemieckim tłumaczeniu), nagle przypomniał sobie o swoich polskich korzeniach. Szybko też sporządził bardzo niezwykły testament. Po jego śmierci cały majątek miał przejść na dzieci pod warunkiem, że do 30-tego roku życia złożą egzamin z języka polskiego oraz historii i kultury Polski. W razie niespełnienia tego warunku (lub przedwczesnej śmierci dzieci), dobra miał odziedziczyć Henryk Sienkiewicz lub jego spadkobiercy (po śmierci wdowy po Olszewskim). W żadnym wypadku nie miał przejść na własność rządu pruskiego lub dalszych krewnych.
Po śmierci Alfreda w 1909 roku, wdowa po nim, niemiecka baronówna von Zedlitz und Neukirch próbowała najpierw obalić testament męża, a po niepowodzeniu podjęła pertraktacje z Sienkiewiczem. Pisarz, który nigdy nie słyszał o Olszewskich, zrzekł się majątku, twierdząc, że nie można nikogo przekonywać do polskości groźbą utraty ojcowizny. Gabriela von Olszewska miała tylko złożyć w banku depozyt pieniężny, który mogła podjąć po spełnieniu warunku wyrażonego w ostatniej woli męża. Ponieważ warunek nie został spełniony, kwota ta przeszła później na wybraną polską instytucję oświatową.
Zatem Warmątowice nie stały się własnością Sienkiewicza, co mogłaby sugerować dzisiejsza nazwa - Warmątowice Sienkiewiczowskie. W czasie wojen napoleońskich w warmątowickim majątku znajdowała się kwatera głównodowodzącego armii śląskiej już po stoczonej w pobliżu Bitwie nad Kaczawą. Rozegrała się ona 26 sierpnia 1813 roku pomiędzy wojskami rosyjsko-pruskimi dowodzącymi przez marszałka Blüchera a napoleońską armią pod dowództwem marszałka McDonalda. Bitwa toczyła się w błocie i strugach ulewnego deszczu. Wezbrane wody Kaczawy uniemożliwiły Francuzom użycie pełni ich sił, a podczas odwrotu spotęgowały jeszcze ich straty. Bitwa ta zadecydowała o ostatecznym opuszczeniu Śląska przez wojska napoleońskie. W niedalekim Duninie znajduje się poświęcone tej bitwie muzeum, którego początki sięgają 1909 roku.
Pałac jest w chwili obecnej w rękach prywatnych i nie jest udostępniony do zwiedzania.
Źródło: Dolnośląska Organizacja Turystyczna (DOT)
Do 1909 r. właścicielem majątku był Alfred von Olszewski, zniemczony potomek szlacheckiego rodu ze wschodniej Polski (Podlasia), który pod wpływem lektury powieści Henryka Sienkiewicza (oczywiście w niemieckim tłumaczeniu), nagle przypomniał sobie o swoich polskich korzeniach. Szybko też sporządził bardzo niezwykły testament. Po jego śmierci cały majątek miał przejść na dzieci pod warunkiem, że do 30-tego roku życia złożą egzamin z języka polskiego oraz historii i kultury Polski. W razie niespełnienia tego warunku (lub przedwczesnej śmierci dzieci), dobra miał odziedziczyć Henryk Sienkiewicz lub jego spadkobiercy (po śmierci wdowy po Olszewskim). W żadnym wypadku nie miał przejść na własność rządu pruskiego lub dalszych krewnych.
Po śmierci Alfreda w 1909 roku, wdowa po nim, niemiecka baronówna von Zedlitz und Neukirch próbowała najpierw obalić testament męża, a po niepowodzeniu podjęła pertraktacje z Sienkiewiczem. Pisarz, który nigdy nie słyszał o Olszewskich, zrzekł się majątku, twierdząc, że nie można nikogo przekonywać do polskości groźbą utraty ojcowizny. Gabriela von Olszewska miała tylko złożyć w banku depozyt pieniężny, który mogła podjąć po spełnieniu warunku wyrażonego w ostatniej woli męża. Ponieważ warunek nie został spełniony, kwota ta przeszła później na wybraną polską instytucję oświatową.
Zatem Warmątowice nie stały się własnością Sienkiewicza, co mogłaby sugerować dzisiejsza nazwa - Warmątowice Sienkiewiczowskie. W czasie wojen napoleońskich w warmątowickim majątku znajdowała się kwatera głównodowodzącego armii śląskiej już po stoczonej w pobliżu Bitwie nad Kaczawą. Rozegrała się ona 26 sierpnia 1813 roku pomiędzy wojskami rosyjsko-pruskimi dowodzącymi przez marszałka Blüchera a napoleońską armią pod dowództwem marszałka McDonalda. Bitwa toczyła się w błocie i strugach ulewnego deszczu. Wezbrane wody Kaczawy uniemożliwiły Francuzom użycie pełni ich sił, a podczas odwrotu spotęgowały jeszcze ich straty. Bitwa ta zadecydowała o ostatecznym opuszczeniu Śląska przez wojska napoleońskie. W niedalekim Duninie znajduje się poświęcone tej bitwie muzeum, którego początki sięgają 1909 roku.
Pałac jest w chwili obecnej w rękach prywatnych i nie jest udostępniony do zwiedzania.
Źródło: Dolnośląska Organizacja Turystyczna (DOT)