|
|
Kopalnie i sztolnie
TAJEMNICZA „AURELIA”
Nie wiadomo dlaczego wycofujący się pod koniec II wojny światowej ze Złotoryi Niemcy zasypali część korytarzy dawnej kopalni złota „Aurelia”, której dzieje giną w mrokach historii. To miejsce ma wiele tajemnic, które starają się odkryć eksploratorzy i co jakiś czas się to udaje – odkrywane są dotąd nieznane chodniki. „Aurelia” położona jest u podnóża cmentarza komunalnego, stąd powiedzenie, że złotoryjscy zmarli spoczywają w złocie. Stumetrowy odcinek, który można zwiedzać, wydrążony został przez górników w litej skale diabazowej we wnętrzu Góry św. Mikołaja. Złoto, które w rejonie Złotoryi wydobywano już w średniowieczu, ma w tym rejonie formę niewielkich drucików, łusek i gałązek. Dziś poszukiwanie złota to... wielka zabawa, bowiem Polskie Bractwo Kopaczy Złota organizuje w Złotoryi mistrzostwa w płukaniu tego nęcącego i cieszącego oczy kruszcu.
Złotoryja. Kopalnia Złota „Aurelia”.
Złotoryjski Ośrodek Kultury i Rekreacji.
pl. Reymonta 5, tel. 076 878 33 74,
czynna w sezonie letnim od maja do końca września,
śr.-sob. 9-16, w niedz. 10-15.
Międzynarodowe Otwarte Mistrzostwa
Polski w Płukaniu Złota – ostatni weekend maja,
organizator: Polskie Bractwo Kopaczy Złota,
www: www.bractwo.bbk.pl
GŁUSZYCA - „OLBRZYM” GÓR SOWICH
Góry Sowie pocięte są jak sito. Niemcy budowali w nich podczas II wojny światowej podziemne miasto, dziś częściowo udostępniane do zwiedzania. Jakie miało być jego przeznaczenie – wciąż nie wiadomo. Hipotez jest wiele – tajna kwatera Adolfa Hitlera, odporne na bombardowania aliantów hale podziemnych fabryk zbrojeniowych, tajne laboratoria broni biologicznej. Prace prowadzono w różnych częściach gór i z map wynika, że korytarze i chodniki miały się ostatecznie połączyć. Objęte były ścisłą tajemnicą i przebiegały pod kryptonimem „Riese”, czyli „Olbrzym”. Zatrudniano głównie więźniów. Najciekawszą część „Olbrzyma” obejrzymy w kompleksie „Osówka”, w granicach administracyjnych miasta Głuszyca (ponad kilometr na północny wschód od miejscowości Kolce i takiej samej odległości na północ od miejscowości Sierpnica), gdzie prace trwały od połowy 1943 r. Dlaczego najciekawszą? Prowadzone tutaj prace naziemne zostały w tym kompleksie najbardziej zaawansowane. Betonowe hale, korytarze i umocnienia naziemne robią ogromne wrażenie. Wyróżniają się dwa obiekty nazywane umownie „Kasynem” i „Siłownią”. „Kasyno” liczy sobie 50 m długości i ma m.in. otwory okienne, monolityczny stop żelbetonowy, przewody kominowe i wewnętrzne ocieplenie z płyt wiórowo-cementowych. Strop, w formie niecki, miano zamaskować ziemią i roślinnością. Natomiast „Siłownia” to blok z betonu zawierający tajemnicze zbiorniki i pomieszczenia, do których prowadzą włazy ze stalowymi klamrami.
Podziemne Miasto Głuszyca – Kompleks Osówka,
tel. 074 845 62 20,
www: www.osowka.pl
godziny otwarcia:
kwiecień–wrzesień: 10.15–18
październik–marzec: 10.15–16
Do wyboru różne trasy turystyczne.
NOWA RUDA - TURYSTYCZNA KOPALNIA
Byli górnicy oprowadzają po dawnej kopalni węgla w Nowej Rudzie, w której część trasy odbywa się podziemną kolejką. Udostępnianych jest około 700 m chodników. Wydobywany tutaj węgiel był najwyższej jakości, ale była to też kopalnia bardzo niebezpieczna – zdarzały się niekontrolowane wybuchu dwutlenku węgla, i z powodów technicznych wydobycie było drogie. Dziś to atrakcja turystyczna.
Trasa Wałbrzych – Kłodzko, Podziemna trasa turystyczna Kopalnia Węgla
ul. Obozowa 4, tel. 074 872 79 11,
www: www.kopalnia.pnet.pl
czynne: codziennie IV-X, 9-17, XI-III 9-16
KOWARY - TAJNY URAN
Po II wojnie światowej w Kowarach wydobywano rudę uranową, którą wywożono do Związku Radzieckiego. Kowarskie kopalnie działały pod kryptonimem „R-1”. W latach 1948-1963 wywieziono stąd do ZSRR około 600 ton rudy uranowej. Dziś jedną z kowarskich sztolni można zwiedzać.
Sztolnie Kowary – Kowary, ul. Podgórze 55,
tel. 075 713 34 00,
www: www.sztolniekowary.pl
czynne: pon.-niedz. VII-VIII 10-20, XI-IV
10-16, V-VI, IX-X 10-17 wejście dla turystów
ind. o pełnej godzinie, grupy wg rezerwacji.
e-mail: biuro@sztolniekowary.pl
WAŁBRZYCH - MIASTO NA WĘGLU
Wałbrzych węglem stoi, ale wydobycie to już przeszłość. W wałbrzyskim Muzeum Przemysłu i Techniki do zwiedzania udostępniana jest sztolnia szkoleniowa „Jan” z 1933 r., a w niej m.in. ekspozycja obudowy górniczej, maszyn i urządzeń do urabiania i ładowania węgla. Na terenie muzeum jest szyb „Julia” o głębokości 600 m.
Muzeum Przemysłu i Techniki w Wałbrzychu
Wałbrzych, ul. Wysockiego 28,
tel. 074 664 60 35, czynne: wt-sob.
wejścia; .9.00, 11.00, 13.00
WALIM - TAJEMNICZE SZTOLNIE
Trzy tajemnicze sztolnie o długości w sumie około pół kilometra – tyle do końca II wojny światowej udało się wykuć hitlerowcom w skałach poniżej Rzeczki w gminie Walim. Przy robotach, które były ściśle tajne, pracowali m.in. więźniowie obozu koncentracyjnego „Gross-Rosen”. Była to część
programu „Riese”, wielkiego podziemnego miasta w Górach Sowich. Można zwiedzać tutaj 750-metrowy odcinek tajemniczej podziemnej sztolni, część naziemną i ekspozycje poświęcone m.in.obozom pracy Al Riese i uzbrojeniu z okresu II wojny światowej.
Muzeum Sztolni Walimskich,
ul. 3 Maja 26, tel. 074 845 73 00,
www: www.sztolnie.pl
czynne codziennie 9-16, weekend 9-17
ZŁOTY STOK - ZŁOTY INTERES
Jedyny w Europie podziemny wodospad, mennica, system kutych w litej skale chodników górniczych, laboratorium alchemika, spływ łodzią w podziemiach i podziemne Muzeum Przestróg i Apeli z oryginalnymi tablicami ostrzegawczymi, jak „Rolniku nie myj jaj przed skupem”, „Pamiętaj że
urodziłeś się bez części zapasowych”, „Wyrzucanie gruzu i śmieci wzbronione – będzie cię to drogo kosztowało” – była kopalnia złota w Złotym Stoku oferuje moc atrakcji i będą kolejne, bo kierownictwo nie spoczywa na laurach. Już dawno musiało być to miejsce bardzo atrakcyjne, skoro złotostocką kopalnię zwiedził nawet Goethe. Najpierw wydobywano tutaj złoto, potem arsen, z którego produkowano arszenik, i to nim podtruwano ponoć Napoleona, gdy go uwięziono. Górnicy ryli chodniki w litej skale – i to nimi wędrują dziś turyści.
Miasteczko w Górach Złotych, na obrzeżach Kotliny Kłodzkiej.
Muzeum Górnictwa i Hutnictwa Złota,
ul. Złota 7, tel. 074 817 55 08,
www: www.kopalniazlota.pl
Źródło: Folder Dolnośląskiej Organizacji Turystycznej "Relikty techniki i przemysłu"
Nie wiadomo dlaczego wycofujący się pod koniec II wojny światowej ze Złotoryi Niemcy zasypali część korytarzy dawnej kopalni złota „Aurelia”, której dzieje giną w mrokach historii. To miejsce ma wiele tajemnic, które starają się odkryć eksploratorzy i co jakiś czas się to udaje – odkrywane są dotąd nieznane chodniki. „Aurelia” położona jest u podnóża cmentarza komunalnego, stąd powiedzenie, że złotoryjscy zmarli spoczywają w złocie. Stumetrowy odcinek, który można zwiedzać, wydrążony został przez górników w litej skale diabazowej we wnętrzu Góry św. Mikołaja. Złoto, które w rejonie Złotoryi wydobywano już w średniowieczu, ma w tym rejonie formę niewielkich drucików, łusek i gałązek. Dziś poszukiwanie złota to... wielka zabawa, bowiem Polskie Bractwo Kopaczy Złota organizuje w Złotoryi mistrzostwa w płukaniu tego nęcącego i cieszącego oczy kruszcu.
Złotoryja. Kopalnia Złota „Aurelia”.
Złotoryjski Ośrodek Kultury i Rekreacji.
pl. Reymonta 5, tel. 076 878 33 74,
czynna w sezonie letnim od maja do końca września,
śr.-sob. 9-16, w niedz. 10-15.
Międzynarodowe Otwarte Mistrzostwa
Polski w Płukaniu Złota – ostatni weekend maja,
organizator: Polskie Bractwo Kopaczy Złota,
www: www.bractwo.bbk.pl
GŁUSZYCA - „OLBRZYM” GÓR SOWICH
Góry Sowie pocięte są jak sito. Niemcy budowali w nich podczas II wojny światowej podziemne miasto, dziś częściowo udostępniane do zwiedzania. Jakie miało być jego przeznaczenie – wciąż nie wiadomo. Hipotez jest wiele – tajna kwatera Adolfa Hitlera, odporne na bombardowania aliantów hale podziemnych fabryk zbrojeniowych, tajne laboratoria broni biologicznej. Prace prowadzono w różnych częściach gór i z map wynika, że korytarze i chodniki miały się ostatecznie połączyć. Objęte były ścisłą tajemnicą i przebiegały pod kryptonimem „Riese”, czyli „Olbrzym”. Zatrudniano głównie więźniów. Najciekawszą część „Olbrzyma” obejrzymy w kompleksie „Osówka”, w granicach administracyjnych miasta Głuszyca (ponad kilometr na północny wschód od miejscowości Kolce i takiej samej odległości na północ od miejscowości Sierpnica), gdzie prace trwały od połowy 1943 r. Dlaczego najciekawszą? Prowadzone tutaj prace naziemne zostały w tym kompleksie najbardziej zaawansowane. Betonowe hale, korytarze i umocnienia naziemne robią ogromne wrażenie. Wyróżniają się dwa obiekty nazywane umownie „Kasynem” i „Siłownią”. „Kasyno” liczy sobie 50 m długości i ma m.in. otwory okienne, monolityczny stop żelbetonowy, przewody kominowe i wewnętrzne ocieplenie z płyt wiórowo-cementowych. Strop, w formie niecki, miano zamaskować ziemią i roślinnością. Natomiast „Siłownia” to blok z betonu zawierający tajemnicze zbiorniki i pomieszczenia, do których prowadzą włazy ze stalowymi klamrami.
Podziemne Miasto Głuszyca – Kompleks Osówka,
tel. 074 845 62 20,
www: www.osowka.pl
godziny otwarcia:
kwiecień–wrzesień: 10.15–18
październik–marzec: 10.15–16
Do wyboru różne trasy turystyczne.
NOWA RUDA - TURYSTYCZNA KOPALNIA
Byli górnicy oprowadzają po dawnej kopalni węgla w Nowej Rudzie, w której część trasy odbywa się podziemną kolejką. Udostępnianych jest około 700 m chodników. Wydobywany tutaj węgiel był najwyższej jakości, ale była to też kopalnia bardzo niebezpieczna – zdarzały się niekontrolowane wybuchu dwutlenku węgla, i z powodów technicznych wydobycie było drogie. Dziś to atrakcja turystyczna.
Trasa Wałbrzych – Kłodzko, Podziemna trasa turystyczna Kopalnia Węgla
ul. Obozowa 4, tel. 074 872 79 11,
www: www.kopalnia.pnet.pl
czynne: codziennie IV-X, 9-17, XI-III 9-16
KOWARY - TAJNY URAN
Po II wojnie światowej w Kowarach wydobywano rudę uranową, którą wywożono do Związku Radzieckiego. Kowarskie kopalnie działały pod kryptonimem „R-1”. W latach 1948-1963 wywieziono stąd do ZSRR około 600 ton rudy uranowej. Dziś jedną z kowarskich sztolni można zwiedzać.
Sztolnie Kowary – Kowary, ul. Podgórze 55,
tel. 075 713 34 00,
www: www.sztolniekowary.pl
czynne: pon.-niedz. VII-VIII 10-20, XI-IV
10-16, V-VI, IX-X 10-17 wejście dla turystów
ind. o pełnej godzinie, grupy wg rezerwacji.
e-mail: biuro@sztolniekowary.pl
WAŁBRZYCH - MIASTO NA WĘGLU
Wałbrzych węglem stoi, ale wydobycie to już przeszłość. W wałbrzyskim Muzeum Przemysłu i Techniki do zwiedzania udostępniana jest sztolnia szkoleniowa „Jan” z 1933 r., a w niej m.in. ekspozycja obudowy górniczej, maszyn i urządzeń do urabiania i ładowania węgla. Na terenie muzeum jest szyb „Julia” o głębokości 600 m.
Muzeum Przemysłu i Techniki w Wałbrzychu
Wałbrzych, ul. Wysockiego 28,
tel. 074 664 60 35, czynne: wt-sob.
wejścia; .9.00, 11.00, 13.00
WALIM - TAJEMNICZE SZTOLNIE
Trzy tajemnicze sztolnie o długości w sumie około pół kilometra – tyle do końca II wojny światowej udało się wykuć hitlerowcom w skałach poniżej Rzeczki w gminie Walim. Przy robotach, które były ściśle tajne, pracowali m.in. więźniowie obozu koncentracyjnego „Gross-Rosen”. Była to część
programu „Riese”, wielkiego podziemnego miasta w Górach Sowich. Można zwiedzać tutaj 750-metrowy odcinek tajemniczej podziemnej sztolni, część naziemną i ekspozycje poświęcone m.in.obozom pracy Al Riese i uzbrojeniu z okresu II wojny światowej.
Muzeum Sztolni Walimskich,
ul. 3 Maja 26, tel. 074 845 73 00,
www: www.sztolnie.pl
czynne codziennie 9-16, weekend 9-17
ZŁOTY STOK - ZŁOTY INTERES
Jedyny w Europie podziemny wodospad, mennica, system kutych w litej skale chodników górniczych, laboratorium alchemika, spływ łodzią w podziemiach i podziemne Muzeum Przestróg i Apeli z oryginalnymi tablicami ostrzegawczymi, jak „Rolniku nie myj jaj przed skupem”, „Pamiętaj że
urodziłeś się bez części zapasowych”, „Wyrzucanie gruzu i śmieci wzbronione – będzie cię to drogo kosztowało” – była kopalnia złota w Złotym Stoku oferuje moc atrakcji i będą kolejne, bo kierownictwo nie spoczywa na laurach. Już dawno musiało być to miejsce bardzo atrakcyjne, skoro złotostocką kopalnię zwiedził nawet Goethe. Najpierw wydobywano tutaj złoto, potem arsen, z którego produkowano arszenik, i to nim podtruwano ponoć Napoleona, gdy go uwięziono. Górnicy ryli chodniki w litej skale – i to nimi wędrują dziś turyści.
Miasteczko w Górach Złotych, na obrzeżach Kotliny Kłodzkiej.
Muzeum Górnictwa i Hutnictwa Złota,
ul. Złota 7, tel. 074 817 55 08,
www: www.kopalniazlota.pl
Źródło: Folder Dolnośląskiej Organizacji Turystycznej "Relikty techniki i przemysłu"