Kowary

POŁOŻENIE KOWAR Głównym atutem miasta jest jego położenie geograficzne, w południowo-wschodniej części Kotliny Jeleniogórskiej. Obszar ten charakteryzuje się urozmaiconą rzeźbą terenu (420-1280 m. npm.) i zróżnicowanymi warunkami klimatycznymi. Od południa miasto osłonięte jest Grzbietem Lasockim. Od południowego-zachodu Kowary graniczą z Czechami. Granica biegnie od Przełęczy Okraj poprzez Kowarski Grzbiet do Skalnego stołu. Centralna część miasta, leżąca w obrębie Kotliny Jeleniogórskiej, znajduje się na terenie mikroregionu zwanego Obniżeniem Mysłakowickim. Natomiast południowo-zachodnia część miasta rozciąga się na Przedgórzu Karkonoszy należącym do górotworu Karkonoszy. Miasto posiada trzy dzielnice będące niegdyś wioskami, które oddalone są od centrum Kowar o około 3 km i nie połączone z jego zabudową. Są to: Podgórze, Wojków i Krzaczyna. Podgórze leżące na południu miasta zajmuje dwie śródgórskie doliny położone pomiędzy stokiem Karkonoszy i Grzbietem Lasockiego a Rudami Janowickimi. Wojków położony jest w północno-wschodniej części obszaru administracyjnego miasta na zboczach wzniesień Brzeźnika w paśmie Rudaw Janowickich. Krzaczyna natomiast stanowi zachodnie krańce miasta. Kowary położone są nad rzeką Jedlicą, wzdłuż której na przestrzeni ok. 5 km ciągnie się zwarta zabudowa. W środkowej jej części usytuowane jest centrum miasta. Centrum to wyznacza ciąg placówek usługowo-handlowych, urząd miasta, kościół, ośrodek zdrowia i dwie z czterech szkół podstawowych. Centrum jest najstarszą częścią miasta. Kowary leżą pomiędzy dwoma unikalnymi przyrodniczo obszarami chronionymi: Karkonoskim Parkiem Narodowym i Rudawskim Parkiem Krajobrazowym. KLIMAT Kowary mają wspaniałe położenie, wśród gór i lasów. Leżą u podnóża Karkonoszy i Rudaw Janowickich. Wszystkie walory przyrodnicze i klimatyczne tego miejsca sprawiły, że już w XIX wieku do Kowar przyjeżdżało sporo turystów chcących wypocząć w pięknym otoczeniu i przy okazji trochę się wykurować korzystając z niezwykłych właściwości tutejszego klimatu. Teren górski i korzystne warunki termiczne zapewniały wypoczywającym tu ludziom dobre samopoczucie.Najlepsze właściwości lecznicze w Kowarach miały dwie pobliskie wsie (dziś już dzielnice Kowar) Podgórze i Wojków. Wojków od dawna traktowany był jako oddzielne osiedle klimatyczne. Spora ilość słonecznych dni i czyste powietrze powodowała, że zaczęto leczyć tu gruźlice i stany wyczerpania. Panują tu doskonałe warunki do uprawiania narciarstwa zjazdowego, biegowego oraz sportów lotniarskich. Loty na paraglajtach, lotniach i motolotniach wpisały się w kowarski krajobraz. HISTORIA KOWAR Powstanie i rozwój Kowar wiążą się przede wszystkim z górnictwem rud żelaza i kowalstwem. W 1148 roku gwarek Walon Wawrzyniec Angelus odkrył na zboczu Góry Rudnik rudę żelaza, a 10 lat później z polecenia ówczesnego księcia Polski Bolesława Kędzierzawego rozpoczęto eksploatację rud żelaza, założono osadę, kuto żelazo i wytwarzano różne wyroby metalowe. Działalność górnicza dawała gwarkom wiele przywilejów. Gwarkowie byli ludźmi wolnymi, co w średniowieczu, siłą rzeczy stwarzało wiele konfliktów z możnowładcami. Dzięki górnictwu, hutnictwu, kowalstwu Kowary były osadą w miarę bogatą i skutecznie konkurowały z pobliska Jelenią Górą. Kowarscy górnicy poza ciężką pracą brali także udział, co wynika z dokumentów, w bitwie pod Legnicą w 1241 r., a umiejętności górników kowarskich wykorzystywane były do wysadzenia w powietrze w 1479 r. w okolicy Gryfowa Śl. zamku niemieckiego raubrittera Talkensteina. W roku 1513 ówczesny król Czech i Węgier Władysław Jagiellończyk, w dokumencie lokacyjnym z 4 XI 1513 roku jako zwierzchnik księstwa świdnicko-jaworskiego, nadał Kowarom prawa miejskie. Na długo przed nadaniem praw miejskich, Kowary używały pieczęci z herbem, który przedstawia skaczącego konia, na którego grzbiecie widnieje młot kowalski z napisem "Sigillum Smedborgensis" (z roku 1454). Po otrzymaniu praw miejskich używano pieczęci z herbem i napisem "Sigillum Civitatis Metallicae 1525". W XVI wieku Kowary były obok Świdnicy i Wrocławia najważniejszym centrum przemysłu żelaznego na Dolnym Śląsku. Bardzo dużo żelaza eksportowano do ówczesnej Polski, rekordowym zaś był rok 1558 kiedy to Kowary wyeksportowały aż 1500 cetnarów żelaza. Część konstrukcji pierwszego mostu warszawskiego, wzniesionego w latach 1567-1573 było wykonane z kowarskiej stali. Kowary w drugiej połowie XVI wieku były znanym ośrodkiem produkcji broni palnej, a miejscowi rusznikarze cieszyli się sławą dobrych fachowców. Zaopatrywali oni nie tylko Śląsk, ale także wykonywali różne zamówienia z krajów ościennych. Jednym z klientów był król Polski Zygmunt August, który zlecił wykonanie 2000 luf do muszkietów. W początkach XVII wieku Kowary nadal rozwijały się pomyślnie, ale wojna trzydziestoletnia wyniszczyła ludność, zniszczyła miasto, zatopiono kopalnie. Okres górniczej świetności miasta się skończył. Po wojnie trzydziestoletniej rozpoczął się okres rozwoju tkactwa. W 1741 roku, w wyniku wojny prusko-austriackiej, Kowary jak i Dolny Śląsk, przyłączono do Prus. W 1747 roku Król pruski Fryderyk II polecił wykupić dobra kowarskie z rąk czeskich właścicieli Czerninów (przed nimi właścicielami, przez ponad dwieście lat był ród Schaffgotschów). W XVIII i XIX wieku podejmowano próby wznowienia działalności górniczej, ale bez większego powodzenia. Miasto "żyło" głównie z włókiennictwa. Po pierwszej wojnie światowej bardzo krótko kontynuowano wydobycie rud żelaza (magnetytu) - dla potrzeb rozwijającego się przemysłu zbrojeniowego III Rzeszy. Również po II wojnie światowej, przez pewien czas wydobywano rudy żelaza, ale też, w największej tajemnicy, rozpoczęto wydobycie rud uranu. Eksploatowano rud uranu odbywała się głównie na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych. Po II wojnie światowej miasto rozwijało się głównie w oparciu o działalność Zakładów Przemysłowych R-1 (związanych z wydobywaniem uranu), a także dzięki przemysłowi włókienniczemu produkującemu płótna lniane i słynne od wielu dziesiątków lat dywany. W okresie powojennym ludność Kowar powiększyła się z około 4 tys. do 12,5 tys. mieszkańców. Kowary to miasto liczące 12500 mieszkańców, do niedawna miasto przemysłowo turystyczne, obecnie znajduję się w fazie przemian funkcjonalno-strukturalnych, mających na celu nadanie miastu charakteru ośrodka specjalistycznego lecznictwa uzdrowiskowego i turystyki. ATRAKCJE TURYSTYCZNE KOWAR

• Podziemna Trasa Turystyczna, Inhalatorium Radonowe
  Podziemny świat legend, tajemnic i historii prawdziwej. Podziemna trasa turystyczna ok. 1200 m chodników w sztolni badawczo poszukiwawczej kopalni rud żelaza i uranu, m.in.: Jeziorko Latimerii, Labirynt Uranosa, Groty ze skarbami Walonów, Grota Uranowa, Kopalnia Rudy Uranowej, Inhalatorium, Św. Barbara, Przedsionek Tartaru. Czas zwiedzania ok. 60 min, stała temperatura +8°C (zalecana ciepła odzież). Zwiedzanie Sztolni wyłącznie z przewodnikiem. Czynne codziennie. Pierwsze wejście o godz. 10.00, ostatnie w sezonie letnim o 17.00, w zimowym o 16.00.
  Kowary, ul. Podgórze 55
  tel./fax: (075) 75 28 458 (Sztolnie Kowary) tel. (075) 75 28 400
  Centrum Wypoczynku i Odnowy Biologicznej "Jelenia Struga",
  www.jeleniastruga.pl.
  
  
• Sztolnie Kowary - „Skarbiec Walonów”
  
  
• Parkitny Stadnina Koni,
  Jest to ogromna, jedna z większych, stadnina koni, nie mająca sobie równych w okolicy. Stadnina posiada 80 koni, głównie rasy Sp (szlachetna półkrew), w tym 25 kolorowych (srokatych, tarantowatych, izabelowatych). Oferta: nauka jazdy, jazda w terenie, rajdy.
  Szkoła Jazdy Konnej, ul. Wiejska 16b, tel. (075) 76 14 744, 0 605 049 566.
  
  
• Park Miniatur - „Miniskansen Zabytków Dolnego Śląska” utworzony przez Mariana Piaseckiego na terenie należącym dawniej do fabryki dywanów. Stoją tam już miniatury (w skali 1:25) pałacu z Mysłakowic, Domu Hauptmanna, pałacu z Bożkowa, kościółka Wang, jeleniogórskiej ulicy Konopnickiej i wiele innych... Czynne codziennie w godzinach od 9.00 do 18.00.
  Wystawa Zabytków Dolnego Śląska, ul. Zamkowa 9, tel. (075) 75 22 242
  
  
• Prywatna Galeria i Pracownia Autorska „Wieża Ciśnień” wraz z bogatą kolekcją lasek, ul. Borusiaka 9c, tel. (075) 718 31 33. Zwiedzanie po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Goszcząc w Kowarach koniecznie trzeba zobaczyć zabytki architektury:

• klasycystyczny Ratusz,
• XVIII-wieczną Kaplicę Św. Anny,
• Kościół pod wezwaniem NM.

PROFILE LECZNICZE W KOWARACH

• przewlekłe choroby zwyrodnieniowo-zniekształcające choroby stawów,
• spondylosis,
• spondyloarthrosis,
• osteochoudrosis,
• choroba Bechterewa,
• neuralgia,
• przewlekłe zapalenie nerwów,
• rehabilitacja po urazach narządów ruchu,
• trudno gojące się owrzodzenia,
• przewlekłe choroby skóry,
• sklerodermia,
• łuszczyca,
• nadciśnienie,
• choroby wieńcowe,
• choroby układu oddechowego,
•  powikłania cukrzycy.

NATURALNE TWORZYWA LECZNICZE W KOWARACH

• wody podziemne, zawierające radon, o bardzo zróżnicowanym stężeniu. Największa koncentracja radonu występuje w źródłach przy drodze z Kowar do Kamiennej Góry, w źródłach na Wojkowie oraz na Podgórzu.
• radon - wydziela się w sztolniach z otaczających skał oraz wód podziemnych,
• specyficzny mikroklimat grot i sztolni

  ZABIEGI WYKONYWANE W KOWARACH W 2002 roku w Centrum Wypoczynku i Odnowy Biologicznej „Jelenia Struga” w Kowarach – Podgórzu, w unikalnej podziemnej sztolni powyrobiskowwej zabytkowej kopalni uranu i żelaza w Kowarach otworzono całkiem nowe Inhalatorium Radonowe. Powstało ono w przeznaczonym na ten cel, jednym z bocznych, podziemnych korytarzy, specjalnie do tego celu przystosowanym. Inhalatorium w Kowarach kontynuuje leczenie inhalacjami radonowymi prowadzonymi tutaj do 1989 roku i korzysta z bogatego dorobku klinicznego Ośrodków Naukowo Badawczych, kierowanych przez profesorów Wrocławskiej Akademii Medycznej, którzy prowadzili badania naukowe w inhalatorium w Kowarach. Kowarskie Inhalatorium jest jedynym w Polsce i piątym na świecie naturalnym podziemnym inhalatorium prowadzącym leczenie radonem zgodnie z wymogami speleoterapii. Podobne miejsca znajdują się tylko w Austrii, Niemczech, Włoszech i Stanach Zjednoczonych.  

• Inhalacje radonowe. W atmosferze urokliwej sztolni, w wygodnym ułożeniu i przy pełnym zabezpieczeniu przed nadmiernym ochłodzeniem, słuchając relaksacyjnej muzyki pacjenci maja szansę oddychania chłodnym i wilgotnym powietrzem, wolnym od zanieczyszczeń i alergentów, zawierającym niewielkie ilości radonu wspomagającego leczenie szeregu chorób. Małe dawki promieniowania wywierają biododatni wpływ na organizm wyrażony aktywacją układów enzymatycznych odpowiedzialnych za wymiatanie wolnych rodników. Pod opieką lekarzy pacjenci mogą korzystać z antroterapii, czyli popularnego na świecie leczenia powietrzem sztolni i grot. Kowarskie radonowe sztolnie gwarantują nie tylko leczenie konkretnych schorzeń, ale również wzmacniają organizm i działają profilaktycznie. Do korzystania z podziemnych inhalacji radonowych kwalifikuje pacjentów lekarz, który też równocześnie określa częstotliwość zabiegów. W czasie całego pobytu w sztolni i inhalatorium zapewniona jest opieka wykwalifikowanego personelu medycznego,
• Woda radoczynna. W Podziemnym Inhalatorium Radonowym występuje nisko zmineralizowana woda radoczynna. Przesącza się ona przez skały. Jej spożywanie jest dopełnieniem kuracji radonowych prowadzonych w Inhalatorium. Wodę należy spożyć przed upływem 24 godz. ze względu na krótki okres półtrwania radonu tzn. 3,8 doby,
• Muzykoterapia. W Podziemnym Inhalatorium Radonowym w Kowarach prowadzona jest podczas inhalacji muzykoterapia mająca na celu pogłębienie poczucia jedności i harmonii psychofizycznej, zmniejszająca napięcie mięśni, obniżenie poziomu lęku psychicznego, uzyskanie poprawy nastroju, zwolnienie i pogłębienie oddechu,
• Metoda przyrodolecznictwa,
• Wodolecznictwo

INHALATORIUM RADONOWE - CENTRUM WYPOCZYNKU I ODNOWY BIOLOGICZNEJ
Kowary 58-530
Podgórze
tel: 75-28-400
fax: 75-28-428
e-mail: pensjonat@jeleniastruga.pl
www: www.jeleniastruga.pl


KALENDARZ IMPREZ W KOWARACH:  
Styczeń:

• Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy

    Luty:

• Rodzinne Święto Sanek,
• Międzynarodowy Zjazd Saniami Rogatymi,
• Halowy Turniej Piłki Nożnej Juniorów

    Marzec:

• Dzień Kobiet,
• Tryptyk Rzymski

Maj:

• Kowarska Majówka,
• Wernisaż Wystawy Prac Juliana Przwłockiego,
• Dolnośląski Turniej Piłki Siatkowej o Puchar Burmistrza Miasta Kowary,
• Rodzinny Festiwal Rowerowy,
• Dolnośląski Turniej Dzieci i Młodzieży Funakoshi Shotokan Karate,
• Rowerowy Rajd Poparcia dla Zjednoczenia Europy

Czerwiec:

• Dzień Dziecka,
• Wyścig Kolarski Bałtyk – Karkonosze,
• Copa America – Turniej Piłkarski Drużyn siedmioosobowych,
• Międzynarodowe Seminarium Karate,
• Rozpoczęcie Kowarskiego Lata,
• Zlot Duchów Podziemi,
• Wystawa Fotograficzna Świat i Karkonosze w obiektywie,
• Blogmania – wirtualne pamiętniki i poezja metafizyczna

Lipiec:

• Dni Kowar – Największy w Karkonoszach Pokaz Ogni Sztucznych

  Sierpień:

• Wyścig Kolarski Kowary – Okraj,
• Dni Kultury Romskiej

Wrzesień:

• Wyścig Kolarski Tour de Pologne,
• Warsztat Tkacki

Październik:

• Bieg Piwosza,
• Mistrzostwa Polski w Toczeniu Beczki

Listopad:

• Zakończenie sezonu Lotowego Kowarskich Hodowców Gołębi Pocztowych, Wystawa Gołębi Pocztowych

Grudzień:

• Zabawa Sylwestrowa na Starówce

Informację o imprezach można uzyskać w Centrum Informacji Turystycznej pod numerem: 
tel/fax: (075) 718 24 89 lub Miejskim Ośrodku Kultury w Kowarach pod numerem (075) 718 25 77.  
Źródło: Dolnośląska Organizacja Turystyczna (DOT)